فرایند ارزیابی خسارت در پروژههای نفت و گاز
وقوع حادثه و ایجاد خسارت در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، با توجه به ماهیت خطرآفرین این صنایع، امری اجتنابناپذیر است و بیمهگران و بیمهگذاران هر دو با آن درگیرند. «راهنمای ارزیابی خسارت» بیمه پارسیان برای پروژههای نفت و گاز و پتروشیمی، مدیریت خسارت را در سه فاز تنظیم کرده است: وظایف بیمهگذار پیش از وقوع حادثه، وظایف هنگام حادثه، و وظایف پس از حادثه. این صفحه، خلاصهای ساده و کاربردی از همان فرایند است تا بیمهگذار بداند از قبل چه آمادگیای لازم است، در لحظه حادثه چه باید بکند و ارزیابی خسارت چگونه پیش میرود.
یک نکته مهم پیش از هر چیز: موارد این راهنما بر اساس رویههای مرسوم و اصول و شروط معمول در قراردادهای بیمه تهیه شده است؛ بنابراین باید با متن بیمهنامه جاری تطبیق داده شود و در صورت ضرورت، مدیریت ادعای خسارت طبق رویهای انجام شود که در بیمهنامه توافق شده است. ملاک نهایی، همیشه متن بیمهنامه و قانون است، نه این خلاصه.
دلایل بروز خسارت در این پروژهها
راهنما دلایل بروز خسارت را در دو دسته کلی «مکانیکی» و «غیرمکانیکی» قرار میدهد. از جمله دلایلی که در راهنما فهرست شده است میتوان به این موارد اشاره کرد: آتشسوزی، انفجار و انفجار داخلی (Implosion)، صاعقه، سیل و آبگرفتگی، زلزله، طوفان و تندباد، رانش زمین و فرونشست زمین، برخورد و ضربه، سرقت و تروریسم، خوردگی، ترکخوردگی، گرمای بیش از حد، بار بیش از حد، سرعت بیش از حد، اتصال کوتاه، شکست و ازکارافتادگی تجهیزات، ریزش و فروریختگی، مواد معیوب، طراحی معیوب، اجرای معیوب، سهلانگاری، قالبگرفتگی (کپک) و مرحله آزمایش و راهاندازی. شناخت این دستهبندی از آن جهت مهم است که نوع علت حادثه، هم در تشخیص پوشش بیمهنامه و هم در مسیر ارزیابی خسارت اثر میگذارد.
فاز اول: آمادگی پیش از وقوع حادثه
بخش بزرگی از مدیریت درست خسارت، پیش از وقوع هر حادثهای انجام میشود. راهنما برای این فاز، گامهای زیر را برای بیمهگذار برمیشمارد:
مطالعه دقیق بیمهنامه: متن قرارداد بیمه، بندهای پوششی و موارد استثنا باید با دقت مضاعف و با نگاه انتقادی خوانده شود؛ همانطور که یک ارزیاب خسارت آن را خواهد خواند. فرصت رفع مشکلات و نواقص بیمهنامه، پیش از وقوع حادثه است، و در این بررسی کمک کارگزار و مشاور بیمه سودمند است.
پرداخت حقبیمه در سررسید: پرداخت حقبیمه بر اساس توافقات بیمهنامه باید در اولویت باشد؛ و اگر به هر دلیل پرداخت ممکن نشد، توافق بیمهگر برای فرصت مجدد باید بهصورت کتبی گرفته شود، زیرا نحوه برخورد بیمهگر با عدم پرداخت، معمولاً در بندهای بیمهنامه مشخص شده است.
اقدامات احتیاطی و مراقبت از اموال: بیمهگذار موظف است مراقبتهای لازم را برای محافظت از اموال مورد بیمه به کار برد و از هر عملی که موضوع بیمه را در معرض خطر قرار میدهد خودداری کند. این مراقبت شامل انجام احتیاطهای منطقی برای جلوگیری و کاهش خسارت، نگهداری اموال و تجهیزات در وضعیت کاری و تعمیراتی مناسب، بهکارگیری کارکنان شایسته و رعایت توصیههای سازندگان درباره بهرهبرداری و تعمیر و نگهداری ماشینآلات و تأسیسات است. توصیههای ایمنی و بهبود ریسک نیز معمولاً در سه سطح اهمیت بالا، متوسط و کم دستهبندی میشوند و باید برنامهریزی و پیگیری شوند.
صحت اطلاعات و حسن نیت: طرفین بیمه وظیفه دارند همه اطلاعات و اظهارات خود را در کمال درستی بیان کنند. خودداری عمدی از اظهار مطلب یا اظهارات کاذب، اگر موضوع خطر را تغییر دهد یا از اهمیت آن در نظر بیمهگر بکاهد، میتواند موجب بطلان عقد بیمه شود؛ حتی اگر در وقوع حادثه اثری نداشته باشد. به همین دلیل، نقش مدیریت ریسک سازمان بهعنوان مسئول مستقیم ارتباط با بیمهگر و ارزیاب خسارت باید از پیش روشن باشد.
اعلام تغییر یا تشدید خطر: هرگاه بیمهگذار در نتیجه عمل خود خطر را تشدید کند یا کیفیت یا وضعیت موضوع بیمه را طوری تغییر دهد که شرایط قرارداد را زیر سؤال ببرد، باید بیمهگر را بلافاصله مطلع کند؛ و اگر تشدید خطر نتیجه عمل بیمهگذار نباشد، باید مراتب را ظرف ده روز از تاریخ اطلاع خود، رسماً به بیمهگر اعلام نماید. اجرای پروژههای خاص در فضای بهرهبرداری، تغییر فرایندهای عملیاتی، تغییر خوراک ورودی یا تغییر کاربری مخازن و انبارها از نمونههای چنین تغییراتی است که راهنما نام میبرد.
تعیین سازوکار گردآوری دادهها: از پیش باید مشخص باشد چه کسی مسئول جمعآوری چه نوع اطلاعاتی است تا در زمان ادعا، اطلاعات و مستندات قوی در کوتاهترین زمان ممکن ارائه شود. این سازوکار، دسترسی مناسب به دادههای تولید، فروش، مدیریت داراییها، حسابداری و حقوق و دستمزد و آموزش نحوه گردآوری، مستندسازی و شیوههای اثبات را در بر میگیرد.
نگهداری امن اسناد مهم: دفاتر ثبت وقایع، مجوزها و پرمیتها در محل سایت نگهداری میشوند، اما از مدارک و مستندات فنی، ارزیابیها، نقشهها، مشخصات فنی، عکسها و سوابق دارایی، موجودی و مالی باید نسخهبرداری شود و یک نسخه در ناحیه ضدحریق و نسخهای دیگر در مکانی خارج از سایت و مجتمع تولیدی نگهداری گردد.
فهرست کامل داراییها و تجهیزات: برای هر ماشین و تجهیز باید فهرست مستندی شامل شرکت سازنده، سال ساخت، هزینه خرید و هزینههای حمل، نصب و لوازم جانبی، هزینه نگهداری و تعمیر و پیوستهای فنی و سابقه تغییرات و اصلاحات تهیه شود؛ همراه با تصویر یا ویدئو از تجهیزات. این فهرست و تصاویر باید بهطور مرتب، برای مثال سالانه، بهروز شود و نسخهای از آن خارج از سایت نگهداری گردد.
تعریف کانالهای ارتباطی: در زمان حادثه، تصمیمهای مهمی مانند نحوه نجات و بازیابی اقلام آسیبدیده، شروع تعمیرات اصلی یا موقت، اقدامات کاهشدهنده خسارت و شیوه ازسرگیری عملیات در بخشهای آسیبندیده باید سریع گرفته شود. پس فهرست شمارههای تماس افراد کلیدی، مدیران واحدهای تولیدی، رابطین شرکت بیمه، مشاوران و سایر افراد مؤثر و کانال ارتباط هماهنگشده با بیمهگر و ارزیاب خسارت، همراه با هماهنگی با کمیته بحران، باید از پیش آماده باشد.
شبیهسازی سناریوهای خسارت: سناریوهای فرضی خسارت جزئی و کلی، راههای جلوگیری از گسترش خسارت، تمهیدات امنیتی هنگام وقوع و راههای ارتباطی مطمئن با بیرون از سازمان باید از پیش شبیهسازی و تمرین شود.
شناخت ارزیابان خسارت: ارزیاب خسارت بیمهای شخص مستقلی است که پروانه ارزیابی خسارت بیمهای از بیمه مرکزی دارد و مجاز است درباره علت بروز حادثه و تحقق خسارت بررسی و تحقیق کند، مقدار خسارت و میزان تعهد بیمهگر را طبق شرایط بیمهنامه تعیین نماید و برای تعدیل و تسویه خسارت مذاکره کند. انتخاب ارزیاب با تأیید بیمهگر و بیمهگذار، از میان شرکتهای مندرج در متن بیمهنامه یا بهصورت توافقی انجام میشود؛ بنابراین شناسایی و بررسی سوابق تخصصی ارزیابان در حوزههایی مانند تأسیسات و ماشینآلات، برق، عمران و موجودی، پیش از حادثه، کار را در زمان ادعا سریعتر میکند. توجه شود که آمادهسازی ادعای خسارت وظیفه ارزیاب نیست و بررسیهای او در چارچوب ادعای بیمهگذار انجام میشود.
فاز دوم: هنگام وقوع حادثه
بهمحض وقوع حادثه، راهنما این اقدامات را در دستور کار بیمهگذار قرار میدهد:
اعلام فوری حادثه: کمیتهها و ارتباطهای درونسازمانی فعال و جلسه فوقالعاده کمیته اجرایی مجتمع حادثهدیده برای بررسی و گردآوری اطلاعات اولیه و اطلاع به کمیته عالی تشکیل میشود. طبق قانون بیمه، بیمهگذار موظف است خسارتی را که جبران آن در تعهد بیمهگر است، بلافاصله و در اولین زمان ممکن از طریق نامه، نمابر، تلفن، ایمیل یا هر راه ارتباطی دیگر به شرکت بیمه اعلام کند. در همین گام، با توجه به شرایط بیمهنامه، مبالغ فرانشیز و پاداش عدم خسارت، درباره صرفه و صلاح اعلام خسارت و شروع روند ادعا تصمیم گرفته میشود. اگر موضوع جنبه جنایی و کیفری داشته باشد، مانند سرقت، نزاع یا عمد، مراجع انتظامی و قضایی نیز باید مطلع شوند.
در سرویس قرار دادن تجهیزات اعلام و اطفای حریق: سیستمهای آتشنشانی و ابزار دقیق، وسایل اندازهگیری پارامترهای فرایندی و آنالایزرها، کلیدها، شیرهای کنترل، شیرهای توقف اضطراری و تخلیه فشار و اقلام کشف و اعلام حریق مانند ردیابها، شستیها، آژیرها و تابلوهای کنترل و هشدار باید دوباره راهاندازی و در سرویس قرار گیرند.
اقدامات اضطراری برای جلوگیری از پیشروی خسارت: هر اقدامی که اموال و داراییها را از آسیب بیشتر حفظ کند باید فعال شود و در صورت ضرورت، از تیمهای کمکی و نیروهای پشتیبانی و تخصصی خارج از مجتمع نیز استفاده گردد. راهنما این تکلیف را در قالب شروط «جلوگیری از خسارت» و «کاهش خسارت» بیمهنامه یادآوری میکند و بر هماهنگی با ارزیاب خسارت یا بیمهگر تأکید دارد.
ثبت مستمر هزینههای حادثه: روند اقدامات و همه هزینههای پس از حادثه باید از همان ساعات اولیه پیوسته ثبت و رصد شود؛ زیرا آشفتگی ساعات اولیه معمولاً باعث از قلم افتادن هزینهها میشود. هزینه تیمهای آتشنشانی، جابهجاییها و حفاظتهای اولیه ضروری، تعمیرات موقت و تعویضهای اولیه، تعمیرات دائمی، هزینههای فوقالعاده تسریعکننده بازگشت به حالت عملیاتی، حقوق اضافهکار و سربارهای اعمالشده از جمله مواردی است که راهنما برای ثبت برمیشمارد.
عکس و فیلم از حادثه: از حادثه باید با تجهیزات مناسب عکاسی و تصویربرداری، از جمله فیلم دوربینهای مداربسته، و توسط افراد آموزشدیده، عکس و فیلم تهیه شود و اطلاعات بهصورت منظم ذخیره و مدیریت گردد؛ بهویژه تصاویر ساعات اولیه حادثه ارزش اثباتی بالایی دارد.
نجات و حفاظت از اموال سالم و آسیبندیده: بهمحض ایمن شدن شرایط، عملیات تمیزکاری، محافظت و نجات آغاز میشود؛ اموال سالم از آسیبدیده جدا، موتورها و تجهیزات الکتریکی خشک و شرایط ایمن برای آنها فراهم میشود تا از خسارتهای ثانویه مانند آبزدگی، زنگزدگی و دودگرفتگی جلوگیری گردد. همه اقلام آسیبدیده نیز برای بررسی امکان نجات دوباره بررسی میشوند. نکته بسیار مهم این است که تا زمان بازدید ارزیابان خسارت و صدور مجوز از سوی بیمهگر، امحا، دور ریختن یا فروش مواد و تجهیزات آسیبدیده امکانپذیر نیست.
تعمیرات موقت ضروری: اگر برای حفظ تولید یا کنترل خسارت به تعمیر موقت فوری نیاز باشد، راهنما «آزمون شخص معقول» را معیار قرار میدهد: اقدامی انجام شود که یک فرد معقول انجام میدهد و بتوان منطق ضرورت آن را برای ارزیاب خسارت شرح داد؛ یعنی تعمیر واقعاً فوری باشد، قابل تعویق نباشد، انجام ندادنش عواقب روشن داشته باشد و حتی اگر بیمهنامهای در کار نبود نیز همین تصمیم گرفته میشد. روند تعمیرات موقت هم باید در اسرع وقت به اطلاع ارزیاب و بیمهگر برسد.
فاز سوم: پس از حادثه؛ فرایند ارزیابی و رسیدگی به ادعا
پس از مهار حادثه، فرایند رسمی ادعا و ارزیابی طبق راهنما چنین پیش میرود:
برآورد تقریبی ابعاد مالی و تصمیم درباره ادامه ادعا: ابتدا ابعاد مالی حادثه بهصورت تقریبی و از جوانب مختلف برآورد و با کمیته عالی هماهنگ میشود. اگر نوع و شرایط حادثه از نظر خسارت فیزیکی و هزینههای تحمیلشده در گروه حوادث کوچک و زیر فرانشیز قرار گیرد، روند ادعا نزد بیمهگر متوقف و انصراف، در صورتجلسه درونسازمانی ثبت میشود. اما پیش از چنین تصمیمی باید از نوع حادثه و صحت محاسبه فرانشیز مطمئن شد، امکان لایههای پنهان خسارت و وجود زیاندیده یا مدعی خارج از سازمان، مانند سازمان محیط زیست، پیمانکاران و اشخاص ثالث، و نیز اختلاف فاحش میان برآورد اولیه و سطح فرانشیز بررسی گردد.
تعیین ارزیاب خسارت: ارزیاب یا ارزیابان خسارت بر اساس بررسیهای قبلی و با توجه به ماهیت حادثه، بهصورت توافقی انتخاب و حدود وظایفشان طبق توافق تعیین میشود. ارزیاب موظف است گزارش خود را بهصورت مستدل و مستند، در حدود اختیارات تعیینشده در قرارداد ارزیابی، تهیه و به طرف یا طرفهای قرارداد ارائه کند. پرداخت حقالزحمه ارزیاب بر عهده بیمهگر است؛ مگر آنکه ارزیابی مجدد به درخواست بیمهگذار و توسط کارشناس دیگری انجام شود که در این صورت پرداخت آن بر عهده بیمهگذار خواهد بود. ارزیاب همچنین نمیتواند در یک پرونده، همزمان ارزیاب بیمهگر و بیمهگذار باشد، مگر آنکه طرفین بر ارزیاب مرضیالطرفین توافق کنند.
اعلام اطلاعات تکمیلی به بیمهگر: نوع خسارت وارد بر موضوع بیمه، تاریخ و زمان خسارت، علت خسارت، فهرست دقیق تجهیزات و اقلام آسیبدیده، مشخصات تماس افراد برای دریافت اطلاعات تکمیلی و در صورت امکان، برآورد اولیه میزان خسارت باید به بیمهگر اعلام شود. در مقابل، طبق آییننامه حمایت از حقوق بیمهگذاران، بیمهشدگان و صاحبان حقوق آنها، عرضهکننده بیمه موظف است در اولین مراجعه زیاندیده یا بیمهگذار برای دریافت خسارت، فهرست کامل مدارک لازم برای بررسی و رسیدگی، فرایند و مدت زمان رسیدگی، روشهای جبران خسارت و رویههای داخلی حلوفصل شکایات را اعلام یا ارائه کند؛ راهنما توصیه میکند بیمهگذار فهرست مشخص و بدون ابهام مدارک و شرح فرایند و مدت رسیدگی را مطالبه کند.
بازدید از محل و مستندسازی خسارت: تیم مدیریت خسارت تشکیل میشود و مدارک و مستندات پشتیبان ادعا تهیه میگردد: بازدید از محل خسارت، تهیه عکس و فیلم و یادداشتبرداری از مواضع خسارتدیده و تعمیرات موقت، تهیه فهرست تأسیسات، تجهیزات و اقلام آسیبدیده، فهرست هزینههای اضافی و بالاسریهای ایجادشده، ایجاد حسابهای مخصوص سفارش کار برای جمعآوری همه هزینههای مربوط به خسارت، و کنترل و رصد ثبت هزینههای تمیزکاری، جابهجایی، اضافهکاری، تعمیرات و خریدهای مرتبط. سفارشهای خرید، فاکتورها و اسناد مربوط نیز مدیریت و نگهداری میشوند و مدارک مربوط به تعیین ارزش موارد آسیبدیده بهروز میگردد. در پایان این مسیر، ادعانامه و پیوستهای پشتیبان آن با کمک مشاور بیمه و کارشناسان حقوقی تنظیم میشود. راهنما توصیه میکند اطلاعات رسمی خسارت از مسیر مشاور بیمه بررسی شود، زیرا ممکن است افراد سایت از بسیاری از موارد اداری و سربار قابل احتساب در ادعا مطلع نباشند.
برنامهریزی تعمیرات دائمی یا جایگزینی: پیش از هرگونه تعمیر دائمی و اساسی، باید موافقت ارزیاب خسارت و به دنبال آن بیمهگر درباره محدوده مجاز تعمیرات و شرح کار گرفته شود و بخشهای قابل جبران با ارزیاب بهطور کامل بررسی گردد؛ زیرا بدون توافق جامع، اختلاف بر سر مبلغ و جزئیات اجتنابناپذیر است. در برگزاری مناقصه بازسازی نیز باید دقت مضاعف شود تا هزینههایی که در شرح کار دیده نشده یا در تعهد پیمانکار نیست، از قلم نیفتد.
ازسرگیری تولید با احتیاط: ازسرگیری تولید پس از حادثه حتماً باید با کسب تکلیف از بیمهگر انجام شود. هزینههایی مانند اضافهکار، حملونقل هوایی، اجاره تجهیزات ویژه و سایر هزینههای تسریع در تعمیر و بازسازی و ازسرگیری سریعتر عملیات میتواند در ادعا مطرح شود. همچنین طبق قانون بیمه، از انجام تغییرات در محل مورد بیمه پیش از انجام کارشناسی و دستور بیمهگر باید خودداری شود، مگر آنکه در بیمهنامه توافق ویژهای در این خصوص درج شده باشد. تقویت هماهنگی بین واحدهای سازمان در تمام این مسیر ضروری است، زیرا تهیه و ارائه ادعای یک حادثه بزرگ فرایندی پیچیده و نیازمند همکاری بخشهای مختلف و تجربه یک مدیر ریسک مطلع است.
پیگیری نتیجه کارشناسی و دریافت خسارت: مطابق قانون، مؤسسه بیمه باید پس از دریافت کلیه مدارک، حداکثر ظرف سی روز مدارک را بررسی و نتیجه را اعلام کند. اگر عدم استحقاق دریافت خسارت احراز شود، باید مراتب همراه با ذکر دلایل بهصورت مکتوب به بیمهگذار یا زیاندیده اعلام شود؛ و در صورت قبول خسارت، مؤسسه بیمه موظف است حداکثر ظرف پانزده روز پس از قبول، خسارت را پرداخت کند؛ مگر آنکه برای مهلت ارزیابی، مهلت پرداخت و تأخیر در پرداخت، روشها و مقادیر دیگری در قرارداد بیمه توافق شده باشد. راهنما در این مرحله به موضوعاتی مانند خسارت علیالحساب، ارزش بازیافتی اقلام و بازیافت خسارت از دیگران نیز اشاره میکند. پرداخت خسارت نیز به یکی از دو روش انجام میشود: یا پرداخت مبلغ مورد توافق طرفین بهصورت نقد و بر اساس برآورد توافقی، که در قبال امضای رضایتنامه است و بیمهگذار اصولاً حق ادعای آتی را از خود سلب میکند؛ یا پرداخت تدریجی هزینه تعمیرات یا خرید تجهیزات جایگزین همزمان با پیشرفت کار، به استناد فاکتورها، پیشفاکتورها یا قراردادهای تعمیرکنندگان و تأمینکنندگان، که در آن معمولاً بیمهگر و ارزیاب از استعلام یا مناقصه برای رسیدن به کمترین قیمت متناسب با شرح کار استفاده میکنند. پیش از انتخاب روش پرداخت، بازبینی جوانبی مانند از دست رفتن تخفیفها و پاداشهای عدم خسارت، اعلام شماره حساب رسمی بیمهگذار به شرکت بیمه، تعیین زمانبندی پرداخت بر اساس شرایط بیمهنامه و بررسی جبران منافع سایر ذینفعان مانند پیمانکاران و اشخاص ثالث لازم است.
درسآموختهها: در پایان، درسآموختههای مدیریت ادعای خسارت باید در همه سطوح اجرایی و عالی گردآوری و اعمال شود تا ساختارهای سازمانی مرتبط، دستورالعملها و راهنماها و حتی اسناد قراردادی از جمله بیمهنامه اصلاح گردد.
مدارک و مستنداتی که باید آماده باشد
جمعبندی راهنما این است که قدرت یک ادعای خسارت، به قدرت مستندات آن است. مهمترین مدارکی که بیمهگذار باید پیش از حادثه آماده و هنگام حادثه کامل کند، اینهاست: متن بیمهنامه و الحاقیهها و توافقهای کتبی پرداخت حقبیمه؛ فهرست کامل و بهروز داراییها و تجهیزات با مشخصات سازنده، سال ساخت، هزینههای خرید، حمل، نصب و نگهداری، پیوستهای فنی و سابقه تغییرات، همراه با عکس و فیلم تجهیزات؛ گزارشهای ارزیابی، نقشهها و مشخصات فنی؛ سوابق دارایی، موجودی و مالی؛ دفاتر ثبت وقایع، مجوزها و پرمیتها، با نسخه پشتیبان در ناحیه ضدحریق و خارج از سایت.
از لحظه حادثه به بعد نیز این مستندات باید پیوسته ساخته و نگهداری شود: اعلام اولیه خسارت و مکاتبات با بیمهگر؛ اطلاعات تکمیلی حادثه شامل نوع و علت خسارت، تاریخ و زمان و فهرست دقیق اقلام آسیبدیده؛ عکسها و فیلمهای حادثه و مواضع خسارتدیده، از جمله تصاویر دوربینهای مداربسته؛ یادداشتها و گزارشهای مدیران و سرپرستان عملیاتی درباره روند و زمان اجرای فعالیتها؛ ثبت همه هزینهها در حسابهای مخصوص سفارش کار، شامل هزینههای تمیزکاری، جابهجایی، حفاظت اولیه، تعمیرات موقت و دائمی، خریدها، اضافهکاری و هزینههای اضافی و بالاسری؛ سفارشهای خرید، فاکتورها و پیشفاکتورها و قراردادهای تعمیر و تأمین؛ و مدارک بهروزشده تعیین ارزش موارد آسیبدیده. در خسارت ساختمان و کارهای عمرانی، صورتحساب پیمانکاران در دو بخش هزینه مواد و هزینه نیروی انسانی لازم است و در خسارت تجهیزات و ماشینآلات، فاکتورهای تعمیر یا اسناد تعویض، مستندات ارزش نو تجهیز و مشخصات فنی کامل آن، شامل هزینههای حملونقل، عوارض گمرکی، نصب، راهاندازی و تست. موجودیها نیز بر اساس آخرین موجودی فیزیکی و تعدیل ورود و خروج پس از آن مستند میشود و روش ارزشگذاری آنها از مفاد بیمهنامه پیروی میکند.
نکته پایانی راهنما این است که به دلیل حساس و پیچیده بودن ارزیابی و تسویه خسارت، بررسی و ارزیابی باید توسط نهاد و ارزیاب بیطرف انجام شود و بیمهگر اجازه برآورد مستقیم خسارت را ندارد. در مواردی هم که حجم مواضع آسیبدیده به هر دلیل قابل بازدید و برآورد کامل نیست، برآورد خسارت منوط به ارائه مدارک و مستندات از سوی بیمهگذار است؛ و همین، دلیل اصلی همه تأکیدهای این راهنما بر آمادگی و مستندسازی از پیش از حادثه است.
تماس با دفتر: ۰۲۱-۴۹۷۸۳
