شرایط عمومی بیمه‌نامه عیوب اساسی و پنهان ساختمان — بیمه پارسیان
فصل اول: کلیات
ماده ۱ – اساس بیمه‌نامه
این بیمه‌نامه بر اساس قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ و پیشنهاد بیمه‌گذار (که جزو غیر قابل تفکیک بیمه‌نامه می‌باشد) تنظیم گردیده است و مورد توافق طرفین می‌باشد. آن قسمت از پیشنهاد کتبی بیمه‌گذار که مورد قبول بیمه‌گر نبوده و هم‌زمان با صدور بیمه‌نامه یا قبل از آن به صورت کتبی به بیمه‌گذار اعلام شده است، جزو تعهدات بیمه‌گر محسوب نمی‌شود.
ماده ۲ – تعاریف و اصطلاحات
اصطلاحات زیر صرف‌نظر از هر معنی و مفهوم دیگری که ممکن است داشته باشند، در این شرایط عمومی برابر تعریف مقابل آن به کار رفته است:
۱. بیمه‌گر: شرکت بیمه‌ای است که مشخصات آن در این بیمه‌نامه درج گردیده است و در ازای دریافت حق بیمه، جبران خسارت احتمالی را طبق شرایط این بیمه‌نامه به عهده می‌گیرد.
۲. بیمه‌گذار: شخصی است که قرارداد بیمه را با بیمه‌گر منعقد نموده و متعهد پرداخت حق بیمه می‌باشد.
۳. ذی‌نفع: شخصی است که در زمان تحقق خسارت موضوع بیمه، مالک ساختمان باشد.
۴. حق‌بیمه: مبلغی است که بیمه‌گذار موظف است در ازای تعهد بیمه‌گر جهت پرداخت خسارت‌های مشمول این بیمه‌نامه، در هنگام صدور بیمه‌نامه یا به ترتیبی که در بیمه‌نامه مشخص شده است، به بیمه‌گر پرداخت نماید.
۵. مبلغ بیمه‌شده: مبلغی است که در بیمه‌نامه درج شده است و حداکثر تعهد بیمه‌گر را تعیین می‌کند.
۶. ارزش واقعی: هزینه برآوردی ساخت موضوع بیمه شامل هزینه‌های مربوط به نوسازی یا بازسازی سازه‌های اصلی و جانبی، هزینه‌های طراحی مربوط، هزینه اخذ پروانه ساختمان، هزینه‌های مقاوم‌سازی، تخریب، پاکسازی و برداشت ضایعات و هزینه اخذ مجوزهای مربوط به نوسازی یا بازسازی.
۷. موضوع بیمه: کل بنا یا هر ساختمان مسکونی، اداری و یا تجاری که مشخصات آن در این بیمه‌نامه درج شده است.
۸. گواهی پایان کار کلی ساختمان: اولین گواهی پایان کاری که مراجع ذی‌صلاح مبنی بر اتمام کار ساختمان صادر کرده باشند.
۹. مدت بیمه: دوره پوشش این بیمه است که از تاریخ صدور اولین گواهی پایان کار کلی ساختمان آغاز شده و پایان آن در بیمه‌نامه تعیین شده است.
۱۰. سازه‌های اصلی ساختمان: همه سازه‌های باربر اصلی که برای پایداری و استحکام ساختمان ضروری هستند شامل پی، اسکلت، سقف و سفت‌کاری‌ها.
۱۱. سازه‌های جانبی ساختمان: همه اجزای غیرباربر ثابت ساختمان شامل نمای ساختمان، عایق‌ها، تجهیزات و تأسیسات مکانیکی، تأسیسات برقی و آسانسورها.
۱۲. عیوب اساسی و پنهان: هرگونه نقص در سازه‌های اصلی ساختمان ناشی از طراحی نادرست، کاربرد مواد یا مصالح معیوب و اجرای نادرست کار که پس از صدور گواهی پایان کار کلی ساختمان آشکار شود.
فصل دوم: خسارت‌ها و هزینه‌های تحت پوشش و نحوه پرداخت خسارت
ماده ۳ – خسارت‌ها و هزینه‌های تحت پوشش
تعهد بیمه‌گر جبران هزینه‌های مالی وارده به بیمه‌گذار/ ذی‌نفع به علت وقوع خسارات فیزیکی جزئی و یا کلی به سازه‌های اصلی و یا جانبی ساختمان، مشروط به اینکه ناشی از عیوب اساسی و پنهان ساختمان بر اساس ارزش واقعی باشد، به شرح زیر است:
۱. ویرانی کل ساختمان یا بخشی از آن از آغاز مدت بیمه تا حداکثر ۱۰ سال.
۲. ویرانی سازه‌های اصلی ساختمان شامل پی، اسکلت، سقف و سفت‌کاری از آغاز مدت بیمه تا حداکثر ۱۰ سال.
۳. خرابی تمام یا بخشی از نمای ساختمان از آغاز مدت بیمه تا حداکثر ۵ سال.
۴. خرابی عایق‌ها از آغاز مدت بیمه تا حداکثر ۵ سال.
۵. خرابی تجهیزات و تأسیسات مکانیکی، تأسیسات برقی و آسانسورها از آغاز مدت بیمه تا حداکثر ۳ سال.
۶. هزینه‌هایی که به منظور جلوگیری از توسعه خسارت صورت می‌گیرد، حداکثر تا ۱۰ درصد مبلغ بیمه‌شده.
۷. هزینه‌های لازم برای تخریب، پاکسازی محل آسیب‌دیده و برداشت ضایعات، حداکثر تا ۱۰ درصد مبلغ بیمه‌شده.
ماده ۴ – مهلت و نحوه پرداخت خسارت
بیمه‌گر موظف است حداکثر پانزده روز بعد از تکمیل مدارک و توافق طرفین در خصوص میزان خسارت قابل پرداخت یا اعلام رأی هیأت کارشناسی یا دادگاه (موضوع ماده ۲۲ این شرایط عمومی) خسارت را پرداخت کند. حداکثر تعهد بیمه‌گر در ارتباط با هر قسمت از ساختمان، مبلغی است که در بیمه‌نامه درج شده است، مگر اینکه سقف تعهد بعداً از طریق الحاقیه تعدیل و حق‌بیمه اضافی آن نیز پرداخت شده باشد. در هر حال هزینه استهلاک به عهده بیمه‌گذار/ ذی‌نفع خواهد بود.
ماده ۵ – بازیافت خسارت
بیمه‌گر می‌تواند خسارت‌ها و هزینه‌های تحت پوشش بیمه (موضوع ماده ۳ این شرایط عمومی) را تا میزان خسارت پرداختی از مسئول خسارت بازیافت نماید.
فصل سوم: خسارت‌های مستثنی‌شده
ماده ۶ – خسارت‌های خارج از پوشش
خسارت‌های زیر تحت پوشش این بیمه‌نامه نیست:
۱. خسارت‌های ناشی از حوادث طبیعی.
تبصره: در صورت توافق بیمه‌گر و بیمه‌گذار، خسارت‌های ناشی از زلزله، سیل و طوفان می‌تواند تحت پوشش بیمه قرار گیرد.
۲. خسارت‌های ناشی از تعمیرات، تغییرات و اضافاتی که در مدت بیمه انجام شود.
۳. خسارت‌هایی که به عمد یا به سهو توسط بیمه‌گذار/ ذی‌نفع به موضوع بیمه وارد می‌شود.
۴. خسارت ناشی از ساختمان‌های مجاور، نشت لوله‌های آب و فاضلاب عمومی یا آب‌های زیرزمینی.
۵. خسارت‌های مربوط به ترک‌خوردگی متعارف و نازک‌کاری ساختمان به تنهایی.
فصل چهارم: وظایف و تعهدات بیمه‌گذار
ماده ۷ – رعایت اصل حد اعلای حسن نیت
بیمه‌گذار مکلف است پرسش‌های کتبی بیمه‌گر را با دقت و صداقت و به طور کامل پاسخ دهد. هرگاه بیمه‌گذار در پاسخ به پرسش‌های بیمه‌گر به عمد از اظهار مطلبی خودداری و یا به عمد اظهار خلاف واقع بنماید، به نحوی که مطالب اظهار نشده و یا اظهارات خلاف واقع، موضوع خطر را تغییر دهد و یا از اهمیت آن در نظر بیمه‌گر بکاهد، بیمه‌نامه از تاریخ انعقاد باطل و بلااثر خواهد بود، حتی اگر مطلبی که کتمان شده یا بر خلاف واقع اظهار شده است هیچ‌گونه تأثیری در وقوع حادثه نداشته باشد. در این صورت نه فقط وجوه پرداختی بیمه‌گذار به وی بازگردانده نخواهد شد، بلکه بیمه‌گر می‌تواند اقساط معوق حق‌بیمه تا آن تاریخ را نیز از وی مطالبه نماید.
چنانچه خودداری از اظهار مطلبی یا اظهارات خلاف واقع از روی عمد نباشد، عقد بیمه باطل نمی‌شود. در این صورت، هرگاه مطالب اظهار نشده یا اظهار خلاف واقع، قبل از وقوع حادثه معلوم شود، بیمه‌گر حق دارد یا اضافه حق‌بیمه را از بیمه‌گذار در صورت رضایت او دریافت داشته قرارداد را ابقا کند و یا قرارداد بیمه را فسخ نماید. در صورتی که مطالب اظهار نشده یا اظهار خلاف واقع، بعد از وقوع حادثه معلوم شود، خسارت به نسبت وجه بیمه پرداختی و وجهی که بایستی در صورت اظهار خطر به طور کامل و واقع پرداخته شده باشد، تقلیل خواهد یافت.
ماده ۸ – بیمه نمودن موضوع بیمه به ارزش واقعی
بیمه‌گذار موظف است موضوع بیمه را به ارزش واقعی نزد بیمه‌گر بیمه نماید. در صورتی که در زمان وقوع خسارت، مشخص شود که موضوع بیمه به مبلغی کمتر از ارزش واقعی بیمه شده است، خسارت با رعایت ماده ۱۰ قانون بیمه محاسبه و پرداخت خواهد شد.
ماده ۹ – اعلام تشدید خطر
هرگاه در طول مدت بیمه، بیمه‌گذار/ ذی‌نفع تغییراتی در کیفیت، وضعیت و یا کاربری موضوع بیمه به وجود آورد که موجب تشدید خطر شود، موظف است بلافاصله مراتب را به اطلاع بیمه‌گر برساند و اگر تشدید خطر یا تغییر وضعیت در نتیجه عمل بیمه‌گذار/ ذی‌نفع نباشد، مشارالیه باید مراتب را ظرف ده روز از تاریخ اطلاع خود به طور رسمی به بیمه‌گر اعلام نماید. در هر یک از حالات بالا، بیمه‌گر می‌تواند حق‌بیمه اضافی متناسب با خطر را برای مدت باقیمانده مطالبه و دریافت نموده و یا با رعایت ماده ۱۶ قانون بیمه، بیمه‌نامه را فسخ کند. هرگاه پس از وقوع حادثه معلوم شود که خسارت ناشی از تشدید خطری بوده است که ظرف مهلت مقرر به بیمه‌گر اعلام نشده است، بیمه‌گر می‌تواند خسارت را به نسبت حق‌بیمه تعیین‌شده به حق‌بیمه متناسب با خطر مشدد پرداخت کند.
ماده ۱۰ – بازرسی و ارزیابی موضوع بیمه
بیمه‌گر می‌تواند در طول دوره ساخت، موضوع بیمه را مورد بازرسی و ارزیابی قرار داده و در هر زمان، مستندات مربوط به طراحی و ساخت موضوع بیمه را مطالبه نماید. بیمه‌گذار موظف است امکان بازدید از موضوع بیمه را برای بیمه‌گر فراهم نموده، همه اطلاعات ضروری مورد درخواست را در اختیار وی قرار دهد.
ماده ۱۱ – اعلام خسارت
بیمه‌گذار/ ذی‌نفع موظف است حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ اطلاع خود از وقوع حادثه یا خسارت، به یکی از مراکز پرداخت خسارت بیمه‌گر مراجعه و با تکمیل فرم اعلام خسارت، وقوع حادثه را اعلام نماید یا مراتب را ظرف مدت ذکر شده از راه‌های مقتضی از قبیل مراجعه حضوری، اعلام از طریق پست یا پست الکترونیکی به اطلاع بیمه‌گر برساند. همچنین بیمه‌گذار/ ذی‌نفع موظف است مدارک مثبته و سایر اطلاعاتی که راجع به حادثه و تعیین میزان خسارت از او خواسته می‌شود را در اختیار بیمه‌گر قرار دهد. در صورتی که بیمه‌گذار/ ذی‌نفع هر یک از تعهدات بالا را انجام ندهد، بیمه‌گر می‌تواند ادعای خسارت را رد کند، مگر این که بیمه‌گذار/ ذی‌نفع ثابت کند که به واسطه امور غیر قابل اجتناب از عهده انجام آنها برنیامده است.
ماده ۱۲ – جلوگیری از وقوع خطر و توسعه خسارت
بیمه‌گذار/ ذی‌نفع باید برای جلوگیری از خسارت، مراقبتی را که به طور معمول هر کس از مال خود می‌نماید، نسبت به موضوع بیمه نیز بنماید و در صورت نزدیک شدن حادثه یا وقوع آن، اقداماتی را که برای جلوگیری از سرایت و توسعه خسارت لازم است، به عمل آورد. هزینه‌هایی که بیمه‌گذار/ ذی‌نفع برای جلوگیری از توسعه خسارت انجام می‌دهد، بر فرض که منتج به نتیجه نشود، به عهده بیمه‌گر خواهد بود.
ماده ۱۳ – خودداری از مصالحه
بیمه‌گذار/ ذی‌نفع جز با موافقت قبلی و کتبی بیمه‌گر مجاز به مصالحه و توافق با اشخاص ثالث در رابطه با حادثه موضوع بیمه نیست. عدم توجه به این شرط می‌تواند موجب محرومیت بیمه‌گذار/ ذی‌نفع از دریافت تمام یا بخشی از خسارت گردد. در هر حال بیمه‌گذار/ ذی‌نفع موظف است از هر عملی که اقدام بیمه‌گر را علیه مسئول خسارت مشکل و یا نامقدور سازد، خودداری نماید.
ماده ۱۴ – انتقال حقوق بیمه‌گذار/ ذی‌نفع به بیمه‌گر
بیمه‌گر در حدودی که خسارت وارده را قبول یا پرداخت می‌کند، در مقابل اشخاصی که مسئول خسارت هستند، قائم‌مقام بیمه‌گذار/ ذی‌نفع خواهد بود.
ماده ۱۵ – پرداخت حق‌بیمه
حق‌بیمه در زمان صدور بیمه‌نامه، بر اساس کل مبلغ بیمه‌شده محاسبه و طبق توافق بیمه‌گر و بیمه‌گذار پرداخت می‌شود. در هر حال، حق بیمه باید قبل از شروع مدت بیمه پرداخت شده باشد.
فصل پنجم: فسخ و انفساخ بیمه‌نامه
ماده ۱۶ – فسخ بیمه‌نامه
در موارد زیر بیمه‌گر یا بیمه‌گذار می‌تواند قبل از شروع مدت بیمه، این بیمه‌نامه را فسخ نماید:
۱. موارد فسخ از طرف بیمه‌گر:
• در صورتی که بیمه‌گذار حق‌بیمه را وفق توافق با بیمه‌گر نپردازد.
• در صورت تشدید خطر با رعایت ترتیبات مقرر در ماده ۹ این شرایط عمومی.
• چنانچه بیمه‌گذار به سهو از اظهار مطلبی خودداری یا اظهارات خلاف واقع بنماید و مطالب اعلام‌نشده یا اظهارات خلاف واقع، در ارزیابی خطر مؤثر باشد.
• در صورت فوت بیمه‌گذار و یا انتقال مالکیت موضوع بیمه به دیگری و عدم اجرای تعهدات بیمه‌گذار توسط وراث یا انتقال‌گیرنده نسبت به بیمه‌گر.
• در صورت عدم انجام وظایف مقرر در ماده ۱۰ این شرایط عمومی توسط بیمه‌گذار.
• در صورت عدم اصلاح نقص یا اشتباهی که در مراحل طراحی و ساخت، به صورت کتبی توسط بیمه‌گذار به بیمه‌گر اعلام شده است.
۲. موارد فسخ از طرف بیمه‌گذار:
• در صورتی که خطر موضوع بیمه کاهش یابد و بیمه‌گر حاضر به تخفیف در حق‌بیمه نشود.
• در صورتی که فعالیت بیمه‌گر به هر دلیل متوقف شود.
• در صورتی که بیمه‌گذار به هر دلیل مایل به ادامه پوشش نباشد.
تبصره: در تمام موارد فسخ از طرف بیمه‌گذار، در صورت تعیین ذی‌نفعی به جز بیمه‌گذار در بیمه‌نامه یا الحاقیه‌های صادره، اخذ موافقت کتبی وی ضروری است. در این صورت، بیمه‌گر باید مراتب فسخ بیمه‌نامه را علاوه بر بیمه‌گذار، به صورت کتبی به اطلاع ذی‌نفع نیز برساند.
ماده ۱۷ – انفساخ بیمه‌نامه
در صورتی که موضوع بیمه به هر علتی غیر از وقوع خسارات تحت پوشش این بیمه‌نامه از بین برود، بیمه‌نامه منفسخ می‌گردد و حق بیمه مدت باقیمانده به صورت روزشمار محاسبه و به بیمه‌گذار بازگردانده خواهد شد.
ماده ۱۸ – نحوه فسخ بیمه‌نامه
۱. چنانچه بیمه‌گر بخواهد به استناد ماده ۱۶ بیمه‌نامه را فسخ کند، باید مراتب را به صورت کتبی و رسمی به بیمه‌گذار اطلاع دهد. اثر فسخ در تمام موارد، ده روز پس از ابلاغ مراتب به اقامتگاه بیمه‌گذار شروع می‌شود.
۲. در صورت فسخ بیمه‌نامه از طرف بیمه‌گر، حق بیمه مدت باقیمانده به صورت روزشمار محاسبه و به بیمه‌گذار بازگردانده خواهد شد.
۳. در صورتی که بیمه‌گذار متقاضی فسخ بیمه‌نامه باشد، بیمه‌گر حق‌بیمه مدت استفاده‌شده از بیمه را بر اساس تعرفه کوتاه‌مدت مورد عمل بیمه‌گر محاسبه و باقیمانده را به بیمه‌گذار پرداخت می‌کند.
ماده ۱۹ – انتقال مالکیت موضوع بیمه
در صورت انتقال موضوع بیمه به دیگری قبل از شروع مدت بیمه، اگر انتقال‌گیرنده همه تعهداتی را که به موجب بیمه‌نامه به عهده بیمه‌گذار بوده است در مقابل بیمه‌گر اجرا کند، عقد بیمه به نفع انتقال‌گیرنده به اعتبار خود باقی می‌ماند.
فصل ششم: سایر مقررات
ماده ۲۰ – بیمه مضاعف
چنانچه موضوع بیمه در طول مدت بیمه، بدون قصد تقلب به موجب بیمه‌نامه دیگری در مقابل تمام یا بخشی از خطرات ذکر شده بیمه شده باشد، در صورت وقوع خسارت‌های تحت پوشش، مسئولیت بیمه‌گر به تناسب مبلغی که خود بیمه کرده به مجموع مبالغ بیمه‌شده می‌باشد.
ماده ۲۱ – تغییر سقف تعهد بیمه‌گر
۱. پس از پرداخت هر خسارت، مبلغ بیمه‌شده به میزان خسارت پرداخت‌شده کاهش خواهد یافت. در این صورت ذی‌نفع می‌تواند پس از تعمیر ساختمان با درخواست کتبی و اخذ موافقت بیمه‌گر و پرداخت حق‌بیمه اضافی، مبلغ بیمه‌شده را به سقف اولیه بازگرداند.
۲. بیمه‌گذار/ ذی‌نفع می‌تواند به طور کتبی از بیمه‌گر درخواست افزایش مبلغ بیمه‌شده را بنماید. در صورت موافقت بیمه‌گر با افزایش مبلغ بیمه‌شده، لازم است مراتب با صدور الحاقیه و دریافت حق‌بیمه اضافی مورد تأیید قرار گیرد.
ماده ۲۲ – نحوه حل و فصل اختلافات
طرفین قرارداد باید اختلاف خود را تا حد امکان از طریق مذاکره حل و فصل نمایند. اگر اختلاف از طریق مذاکره حل و فصل نشود، می‌توانند از طریق ارجاع به کارشناسی یا مراجعه به دادگاه موضوع را حل و فصل کنند. در صورت توافق بر روش کارشناسی، هر یک از طرفین کارشناس منتخب خود را به صورت کتبی به طرف دیگر معرفی می‌کند. کارشناسان منتخب، کارشناس سومی را انتخاب و پس از رسیدگی به موضوع اختلاف با اکثریت آرا اقدام به صدور رأی کارشناسی می‌کنند. در صورتی که کارشناسان منتخب برای انتخاب کارشناس سوم به توافق نرسند، هر یک از طرفین قرارداد می‌تواند تعیین کارشناس سوم را از دادگاه صالح خواستار شود. هر یک از طرفین حق‌الزحمه کارشناس منتخب خود را می‌پردازد و حق‌الزحمه کارشناس سوم به تساوی تقسیم می‌شود.
ماده ۲۳ – مهلت اقامه دعوی
هرگونه ادعای ناشی از این بیمه‌نامه باید حداکثر ظرف مدت دو سال از تاریخ فسخ یا ابطال بیمه‌نامه و یا انقضای مدت بیمه و در صورت وقوع خسارت تحت پوشش بیمه، از تاریخ وقوع حادثه اقامه شود. پس از گذشت مدت ذکر شده، ادعای ناشی از این بیمه‌نامه قابل پذیرش نخواهد بود. در هر حال، هریک از طرفین می‌تواند قبل از انقضای مرور زمان با ارسال اظهارنامه رسمی، مرور زمان را قطع کند. در صورت قطع مرور زمان، به مدت باقیمانده از مرور زمان یک سال اضافه خواهد شد.
ماده ۲۴ – موارد پیش‌بینی‌نشده
مواردی که در این شرایط عمومی پیش‌بینی نشده است، به ترتیب تابع قانون بیمه، عرف بیمه‌گری و سایر مقررات و قوانین جاری کشور جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
