بیمه پارسیان
دریافت خسارت بیمه پارسیان فرآیندی است که پس از وقوع حادثه با اعلام خسارت، تشکیل پرونده، ارائه مدارک و بررسی شرایط بیمهنامه آغاز میشود. آشنایی با مراحل دریافت خسارت به بیمهگذاران کمک میکند درخواست خود را سریعتر پیگیری کنند.
فرآیند دریافت خسارت معمولاً با اعلام حادثه به شرکت بیمه آغاز میشود. پس از آن، مدارک مورد نیاز بررسی شده و میزان خسارت توسط کارشناسان ارزیابی میشود. در صورت تأیید شرایط بیمهنامه، مبلغ خسارت مطابق تعهدات بیمه پرداخت خواهد شد.
در این صفحه، مراحل دریافت خسارت بیمه پارسیان، شرایط اعلام حادثه، مدارک مورد نیاز، زمان پرداخت خسارت و نکات مهم برای پیگیری پرونده را بررسی میکنیم. همچنین با نحوه رسیدگی به خسارت در رشتههای مختلف بیمهای آشنا خواهید شد.
دریافت خسارت بیمه معمولاً شامل چند مرحله مشخص است. انجام صحیح هر مرحله باعث میشود روند بررسی پرونده سادهتر شود و پرداخت خسارت سریعتر انجام گیرد.
اولین اقدام پس از وقوع حادثه، اطلاع دادن موضوع به شرکت بیمه است. بیمهگذار باید حادثه را در زمان مناسب اعلام کند و اطلاعات اولیه مربوط به خسارت را ارائه دهد.
اعلام به موقع حادثه کمک میکند کارشناسان بیمه بتوانند شرایط خسارت را دقیقتر بررسی کنند.
پس از اعلام حادثه، پرونده خسارت تشکیل میشود. در این مرحله، اطلاعات بیمهنامه، مشخصات بیمهگذار و جزئیات حادثه ثبت خواهد شد.
همچنین، مدارک اولیه برای بررسی پرونده دریافت میشود.
مدارک لازم برای دریافت خسارت با توجه به نوع بیمه و نوع حادثه متفاوت است. معمولاً مدارک هویتی، بیمهنامه و مستندات مربوط به حادثه از مدارک اصلی هستند.
در برخی موارد، گزارش کارشناسی، مدارک پزشکی، گزارش مراجع قانونی یا اسناد مالی نیز مورد نیاز خواهد بود.
پس از تکمیل مدارک، کارشناسان بیمه شرایط حادثه را بررسی میکنند. در این مرحله، علت حادثه، میزان خسارت و ارتباط آن با پوششهای بیمهنامه ارزیابی میشود.
مبلغ خسارت بر اساس شرایط بیمهنامه، میزان تعهدات و مدارک ارائهشده مشخص خواهد شد.
پس از پایان بررسیها و تأیید پرونده، مراحل پرداخت خسارت انجام میشود. مبلغ پرداختی بر اساس خسارت قابل جبران و تعهدات درجشده در بیمهنامه محاسبه خواهد شد.
پس از وقوع حادثه، اولین اقدام برای دریافت خسارت، اعلام موضوع به شرکت بیمه است. بیمهگذار، بیمهشده یا ذینفع بیمهنامه باید درخواست خسارت خود را از طریق روشهای اعلامشده توسط شرکت بیمه ثبت کند.
اعلام خسارت معمولاً با تکمیل فرم مربوطه و ارائه اطلاعات اولیه درباره حادثه انجام میشود. همچنین بیمهگذار باید در فرآیند بررسی خسارت با شرکت بیمه همکاری لازم را داشته باشد و مدارک مورد نیاز را در اختیار کارشناسان قرار دهد.
در بسیاری از بیمهنامهها، وظایف بیمهگذار در زمان وقوع حادثه مشخص شده است. این وظایف میتواند شامل اعلام کتبی خسارت، جلوگیری از افزایش خسارت، حفظ آثار حادثه و ارائه اطلاعات لازم برای بررسی پرونده باشد.
بیمهگذار باید در سریعترین زمان ممکن وقوع حادثه را اطلاع دهد. همچنین لازم است از انجام تغییراتی که باعث دشوار شدن بررسی علت حادثه یا ارزیابی میزان خسارت میشود، خودداری کند؛ مگر اینکه این اقدامات برای کاهش خسارت یا حفظ منافع عمومی ضروری باشد.
رعایت شرایط اعلام خسارت باعث میشود روند بررسی پرونده با سرعت بیشتری انجام شود و امکان رسیدگی دقیقتر به درخواست خسارت فراهم گردد.
مدارک مورد نیاز برای دریافت خسارت بیمه با توجه به نوع بیمهنامه و نوع حادثه متفاوت است. با این حال، ارائه برخی مدارک در بیشتر پروندههای خسارت ضروری است و به بررسی سریعتر درخواست کمک میکند.
به طور معمول، بیمهگذار باید مدارک شناسایی، اطلاعات بیمهنامه و مستندات مربوط به وقوع حادثه را ارائه کند. همچنین، در برخی موارد گزارش کارشناسی، مدارک پزشکی، گزارش مراجع قانونی یا اسناد مربوط به میزان خسارت نیز مورد نیاز خواهد بود.
برخی از مدارکی که معمولاً برای تشکیل پرونده خسارت درخواست میشوند عبارتاند از:
نوع مدارک با توجه به رشته بیمهای متفاوت است. برای مثال، در خسارتهای درمانی ممکن است مدارک پزشکی و صورتحساب هزینههای درمانی مورد نیاز باشد. در بیمههای خودرو نیز مدارکی مانند گزارش حادثه، مدارک خودرو و مستندات مربوط به خسارت بررسی میشود.
بنابراین، آماده کردن مدارک کامل و صحیح میتواند از تأخیر در روند بررسی پرونده جلوگیری کند و فرآیند دریافت خسارت را آسانتر نماید.
مدت زمان پرداخت خسارت بیمه پارسیان به عوامل مختلفی مانند نوع بیمهنامه، نوع حادثه، کامل بودن مدارک، میزان خسارت و زمان مورد نیاز برای بررسی پرونده بستگی دارد.
در پروندههای خسارت، پس از اعلام حادثه و تشکیل پرونده، کارشناسان بیمه مدارک ارائهشده را بررسی میکنند. همچنین در صورت نیاز، بازدید کارشناسی یا بررسیهای تکمیلی انجام میشود. به همین دلیل، زمان نهایی پرداخت خسارت برای همه پروندهها یکسان نیست.
ارائه کامل مدارک و اعلام سریع حادثه میتواند باعث شود روند رسیدگی با سرعت بیشتری انجام شود. همچنین، پیگیری وضعیت پرونده از طریق مسیرهای اعلامشده توسط شرکت بیمه به اطلاع از مراحل انجامشده کمک میکند.
پس از تکمیل بررسیها و تأیید تعهد بیمهگر، مبلغ خسارت مطابق شرایط بیمهنامه محاسبه و پرداخت خواهد شد.
در بیمههای خودرو، پس از وقوع حادثه باید موضوع خسارت اعلام شود و مدارک مربوط به خودرو، راننده و حادثه ارائه گردد. پس از بررسی شرایط بیمهنامه و ارزیابی میزان خسارت، مراحل پرداخت انجام خواهد شد.
برای آشنایی بیشتر با شرایط بیمه خودرو، پوششهای بیمه شخص ثالث و بدنه، میتوانید صفحه بیمه خودرو پارسیان را مطالعه کنید.
همچنین برای مشاهده مقالات مرتبط با مراحل رسیدگی، مدارک لازم و فرآیند پرداخت خسارت در رشتههای مختلف بیمهای، میتوانید به بخش نحوه پرداخت خسارت بیمه پارسیان مراجعه کنید.
فرآیند دریافت خسارت با توجه به نوع بیمهنامه و شرایط حادثه متفاوت است. هر رشته بیمهای مدارک، مراحل بررسی و شرایط خاص خود را دارد. به همین دلیل، آشنایی با روند دریافت خسارت در هر بیمهنامه میتواند به بیمهگذاران کمک کند سریعتر اقدامات لازم را انجام دهند.
در بیمه درمان، مدارک پزشکی، صورتحساب هزینههای درمانی و مستندات مربوط به خدمات دریافتشده بررسی میشود. پس از بررسی مدارک و تأیید شرایط بیمهنامه، هزینههای قابل پرداخت طبق تعهدات بیمه جبران خواهد شد.
برای آشنایی بیشتر با شرایط بیمه درمان، پوششهای تکمیلی و خدمات قابل ارائه، میتوانید صفحه بیمه درمان پارسیان را مطالعه کنید.
در بیمه مسئولیت، پس از اعلام حادثه، مدارک مربوط به وقوع خسارت، گزارشهای لازم و مستندات مربوط به مسئولیت بیمهگذار بررسی میشود. پرداخت خسارت پس از تأیید شرایط پرونده و میزان تعهد بیمهنامه انجام خواهد شد.
برای آشنایی بیشتر با انواع پوششها، شرایط بیمهنامه و خدمات بیمه مسئولیت، میتوانید صفحه بیمه مسئولیت پارسیان را مطالعه کنید.
در بیمه آتشسوزی، بررسی علت حادثه، میزان خسارت واردشده و مدارک مربوط به اموال آسیبدیده اهمیت زیادی دارد. پس از ارزیابی خسارت و تکمیل مدارک، پرونده برای پرداخت خسارت بررسی میشود.
برای آشنایی بیشتر با پوششهای بیمه آتشسوزی، شرایط بیمهنامه و نحوه جبران خسارت، میتوانید صفحه بیمه آتشسوزی پارسیان را مطالعه کنید.
اگر قصد تهیه بیمهنامه جدید یا دریافت مشاوره برای انتخاب پوشش مناسب را دارید، میتوانید از طریق صفحه خرید آنلاین بیمه پارسیان درخواست خود را ثبت کنید تا کارشناسان بیمهای گسترش فروش فردا با شما تماس بگیرند.
برای آشنایی بیشتر با خدمات و محصولات بیمهای، میتوانید به سایت رسمی بیمه پارسیان مراجعه کنید.

در صورت وقوع حادثه، بیمه گذار، بیمه شده یا ذی نفع بیمه نامه، باید آن را به بیمه گر کتبا اعلام کند. وظیفه اعلام وقوع حادثه در مدت معین، برای این است که به دلایلی مانند طول درمان، دوره لازم برای تعیین قطعی میزان نقص عضو و ظهور دیرهنگام علائم آسیب بدنی در برخی از بیمه شدگان، اعلام مقدار قطعی خسارت معمولا زمان بر است و گاهی پس از پایان مدت بیمه ممکن می شود. هم چنین اعلام فوری وقوع حادثه به بیمه گر برای آن است که قبل از محو آثار و بقایای حادثه، بیمه گر بتواند از کم و کیف آن آگاهی یابد و به بررسی خسارت بپردازد. این شرایط به بیمه گر که عهده دار خسارت است امکان می دهد تا حدود خسارت و میزان تعهدات خود را ارزیابی نماید. رعایت این وظیفه، امکان بررسی بیمه گر درباره مطابقت شواهد خسارت اعلام شده با شرایط بیمه نامه را بیشتر می کند و در نتیجه، احتمال رد تمام یا بخشی از خسارت مذکور کم می شود. طبق ماده 5 قانون بیمه، بیمه گذار باید در صورت وقوع حادثه در اولین زمان ممکن، ظرف 5 روز از تاریخ وقوع حادثه، بیمه گر را مطلع نماید؛ در غیر این صورت بیمه گر مسئول نخواهد بود. مگر این که ثابت کند به دلیل بروز حوادثی که خارج از اختیار او بوده، نتوانسته است در مدت مقرر، بیمه گر را مطلع نماید.
این پوشش برای زمانی است که اسناد تجاری به علت یک خطر بیمه شده از بین می رود و شرکت نمی تواند پول آنها را دریافت نماید. این بیمه نامه مبالغ غیر قابل جمع آوری به علاوه هزینه های احیای اسناد و کارمزدهای اضافی جمع آوری را پوشش می دهد و ارزش فیزیکی خود اسناد مثل کاغذیا حافظه کامپیوتری و نوارها را بیمه نمی کند.
بیمه جزئی به معنای مشارکت بیمه گذار در ریسک می باشد. بدین معنا که کل زیان وارده تحت پوشش قرار نمی گیرد و بیمه گر بخشی از خسارت را پرداخت می کند. وجود کاستنی و فرانشیز بیانگر بیمه جزئی است که سهم بیمه گذار در جبران خسارت معادل کاستنی ها و فرانشیزهای مندرج در قرارداد بیمه می باشد. بیمه گران برای اجتناب از مسائل و مشکلات ناشی از مخاطره اخلاقی تمایل دارند تا بیمه گذاران نیز در جبران خسارت، مشارکت کنند و از این رو از بیمه جزئی استقبال می کنند.

معمولا در متن قراردادهای بیمه واحدهای بزرگ در کشورهای صنعتی، سه بخش جداگانه ملاحظه می شود که عبارتند از :
1- خسارت های وارد به دارایی های بیمه گذار .
۲- مسئولیت در مقابل اشخاص ثالث.
۳– خسارت ناشی از توقف تولید
بعضی از صاحب نظران بیمه توقف تولید را نوعی از بیمه عدم النفع تلقی می کنند و در عین حال پرداخت خسارت بابت منافع از دست رفته را معقول نمی دانند. این گروه معتقدند که خسارت های مربوط به مواد اولیه در کارخانه ها و یا موجودی کالاهای یک انبار و یا فروشگاه بایستی براساس قیمت خرید آنها پرداخت شود، نه بر مبنای ارزش روز آنها. بدیهی است با چنین روشی بیمه گذار به پوشش کافی که خسارات واقعی او را جبران کند، دست نخواهد یافت. به هر حال، در این جا بيمه مورد بحث، بیمه توقف تولید است که ممکن است پوشش عدم النفع نیز جزیی از آن باشد.
در بیمه نامه های ساده از نوع اول، بیمه گر متعهد می شود که تقلیل ارزش حاصل در دارایی ها را پس از وقوع حوادث بیمه شده جبران کند. به عبارت دیگر وضعیت مالی بیمه گذار به همان صورت قبل از حادثه درآید. حوادث مشمول بیمه که معمولا با عنوان بیمه آتش سوزی تحت پوشش قرار می گیرند، عبارتند از : آتش سوزی، انفجار، صاعقه، سیل، زلزله، طوفان، سقوط هواپیما و بعضی حوادث دیگر. در بعضی از بیمه نامه ها خسارت های ناشی از شکست ماشین نیز تحت پوشش قرار می گیرد. با استفاده از این بیمه نامه ها بیمه گذاران می توانند مال بیمه شده خود مثل خانه، اتومبیل، مال التجاره و نظایر آنها را جبران نمایند. می توان گفت در صورتی که مبلغ بیمه کافی باشد و فرانشیز اعمال نشود، بعد از حادثه بیمه گذار از لحاظ موقعیت مالی کاملا به حالت اولیه باز می گردد. ولی اگر موضوع بیمه یک مؤسسه تولیدی باشد، پرداخت مبلغی معادل ارزش اموال از دست رفته زیان واقعی بیمه گذار را جبران نمی کند. زیرا بیمه گذار در مدت زمانی کوتاه یا طولانی، تمام یا قسمتی از تولید خود را از دست میدهد و در این مدت نه تنها از سود متعارف فعایت خود محروم می شود، بلکه هزینه های گوناگون تولید از جمله دستمزد کارگران و کارمندان، هزینه های آب، برق، گاز، تلفن، کرایه انبار و محل کار، استهلاک ماشین آلات و ابزار کار و بهره تسهیلات اعتباری را متحمل می شود. این هزینه ها در پاره ای موارد به همان میزان زمان فعالیت عادی و گاهی نیز کمتر از آن است ولی به هر حال، جمع آن ارقام سنگینی را تشکیل می دهد و ممكن است به حد خارج از تحمل بیمه گذار برسد. به این معنی که دیگر قادر به ارائه فعالیت خود نشود. در مواردی نیز تعطیل موقت تولید موجب از دست دادن مشتری می شود. زیرا ممکن است بعضی مشتریان به رقیب های بیمه گذار مراجعه کنند و یا مصرف کنندگان، کالای جانشینی را انتخاب نمایند. در بعضی قراردادهای فروش، تولیدکنندگان ملزم به پرداخت جریمه در صورت تأخیر و یا خودداری از تحویل کالای مورد معامله هستند. در مورد واحدهای تولیدی کوچک، اهمیت مسأله کاملا محسوس نیست و توقف و یا تعطیل یک یا چند واحد تولیدی کوچک از لحاظ وضعیت بازار و اقتصاد کشور بی اهمیت است. ولی در مورد واحدهای صنعتی بزرگ به خصوص اگر محصول کارخانه مواد مصرفی ضروری و عمده جامعه باشد، اهمیت مطلب بسیار و نگرانی حاصل از آن شدید است. مثلا توقف تولید در کارخانه های بزرگ داروسازی، خودروسازی، پالایشگاه، پتروشیمی و نظایر آنها می تواند مشکلات عمده ای در سطح کلان اقتصادی کشور به وجود آورد. مسأله مهم تر این که بسیاری از واحدهای بزرگ تولیدی به صورت شرکت سهامی عام اداره می شوند و دارایی های آن متعلق به هزارها و دهها هزار سهام دار است. توقف تولید موجب زیان شرکت و تنزل سهام آن در بورس می شود و موجب نارضایتی سهامداران و حتی نگرانی مسئولین و فعالین در بورس اوراق بهادار خواهد شد. گاهی بر اثر حادثه بخش کوچکی از تأسیسات کارخانه – که ممکن است ارزش آن فقط پنج درصد ارزش کل دارایی باشد- آسیب می بیند. ولی از کار افتادن همین بخش کوچک ممکن است تولید کارخانه را به طور کلی متوقف سازد و یا آن را به میزان محسوس کاهش دهد. زبان حاصل از توقف تولید می تواند چندین برابر ارزش تأسیساتی باشد که صدمه دیده است. برای مثال اتاق رنگ در یک کارخانه خودروسازی کمتر از یک درصد سایر تأسیسات ارزش دارد، اما از کار افتادن اتاق رنگ موجب توقف تولید تا زمان تعمیر آن و یا احداث یک اتاق رنگ دیگر می شود. مثال ساده دیگر این که، سوختن دستگاه های مربوط به بسته بندی داروها که ارزش چندانی ندارد، مانع از عرضه دارو به بازار خواهد شد و زیان سنگینی را به بار می آورد.
در مؤسساتی که مدیریت آنها به عهده مالكين و سهامداران عمده است، تصمیم گیری درباره بیمه اموال مؤسسه در اختیار مدیران است. اگر مؤسسهای فاقد پوشش بیمه ای باشد و دست خوش خسارت گردد، مدیر مؤسسه که خود مالک آن است متضرر و مورد اعتراض دیگران واقع می شود. اما در واحدهای اقتصادی بزرگ که سهام داران متعدد هستند و مدیران آنها فقط رابطه استخدامی با مؤسسه دارند، در نفع و زیان آن شریک نیستند. در این حالت مدیران در مقابل صاحبان سهام نقش امین را دارند و اموال اشخاص به عنوان امانت نزد آنهاست. لذا وظیفه دارند در حد متعارف در حفظ آن اموال کوشش و مراقبت کنند. بنابر این خودداری از تحصیل پوشش بیمه ای که موجب زیان صاحبان سهام شود، کوتاهی و غفلت در امانت است از این رو مدیر مؤسسه حق ندارد از تحصیل بیمه آن هم بیمه به صورت کامل و کافی خودداری کند.
حق بیمه: می دانیم که نرخ حق بیمه برای پوشش های عادی مؤسسات تولیدی برحسب خطرهای مورد پوشش و نوع تولید و اهمیت مواد اولیه و وسایل و ماشین آلات تولید متفاوت است. ولی در هر صورت نرخ بیمه توقف تولید ضریبی از نرخ اصلی بیمه می باشد. این ضریب معمولا بین ۱۰۰ تا ۱5۰ درصد حق بیمه اصلی است. در صورتی که ماشین آلات تولید از انواع پیشرفته باشند و تهیه و نصب آنها مستلزم زمانی طولانی باشد، نرخ حق بیمه بیشتر است. هم چنین اگر خط تولید دارای مراحل مختلف باشد، به طوری که از کار افتادن یک دستگاه موجب تعطیل شدن کار دستگاه های دیگر شود، نرخ حق بیمه سنگین تر خواهد بود. در کارگاه های کوچک و یا کارخانه هایی که دارای خط تولید موازی باشند (مثل ریسندگی) به طوری که با تعطیل بخشی از کارخانه بخش های دیگر به کار خود ادامه دهند، نرخ مناسب تری معین می شود. به هر حال حق بیمه متناسب است با ارزیابی مدت زمانی که صرف تعمیر و یا خرید و نصب دستگاه های از کارافتاده می شود. در مواردی تهیه یک دستگاه مستلزم سفارش ساخت به کارخانه سازنده در یک کشور خارجی است که در این صورت تهیه و حمل آن تشریفات طولانی دارد.
مدت پوشش: در هر قرارداد بیمه، حداکثر مدت توقف تولید که جبران زیان آن به عهده بیمه گر است، معین می شود. در مواردی مدت معمول برای نصب در راه اندازی مجدد دستگاه ها و تجدید فعالیت تولید بیش از یک سال زمان می برد. در موارد دیگر به لحاظ سادگی وسایل تولید، راه اندازی مجدد از چند ماه تجاوز نمی کند. به هر حال در قرارداد، حداکثر این مدت مشخص می شود که معمولا یک سال است. در موارد استثنایی ممکن است به دو سال نیز برسد. غالبا از کارافتادگی های جزیی دستگاهها که موجب توقف یک یا دو هفته در تولید شود، مشمول تعهد بیمه گر نمی شود، به عبارت دیگر معمولا یک فرانشيز ۷ یا 14 روزه برای توقف تولید منظور می گردد. بدیهی است بیمه گذار می بایستی در راه اندازی مجدد تولید حداکثر کوشش متعارف را به عمل بیاورد.
زیان توقف تولید: توقف تولید موجب کاهش میزان تولید نسبت به کار کرد سال قبل یا نسبت به برنامه های تنظیم شده برای سال جاری می گردد. در هر مؤسسه تولیدی سود حاصل از فعالیت عبارت است از : مبلغ کل فروش منهای هزینه های متغیر (مواد اولیه) و هزینه های ثابت (حقوق و دستمزد و مصارف ثابت دیگر). مثلا اگر رقم فروش ۱۰۰ میلیون و هزینه های متغير ۷۰ میلیون و هزینه های ثابت ۲۰ میلیون باشد، سود تولید رقم ۱۰ میلیون خواهد بود (۱۰+= ۲۰-100-70). حال اگر در اثر یک حادثه برای بیمه شده، رقم کل فروش به 60 میلیون تقلیل یابد، گرچه هزینه متغیر بیش از ۲ میلیون نخواهد بود ولی هزینه ثابت در همان حد ۲۰ میلیون باقی می ماند و لذا نتیجه فعالیت سالانه برای بیمه گذار ۲ میلیون ریال خواهد بود، یعنی (۲- =20-42-60).بنابر این تعهد بیمه گر پرداخت ۱۲ میلیون خسارت است که هم هزینه های ثابت بیمه گذار را تأمین می کند و هم سودی را که در صورت عدم وقوع حادثه به دست می آورد.
به هر حال تنظیم یک قرارداد بیمه توقف تولید، مستلزم داشتن اطلاعات دقیق از وضع حساب های بیمه گذار است و در صورتی می توان چنین بیمه نامه ای را تنظیم کرد که بیمه گذار جزئیات اطلاعات مالی مورد نیاز را در اختیار بیمه گر بگذارد.

قرارداد بیمه بر حسن نیت استوار است. بدین معنی که بیمه گران صداقت و درستی اظهارات بیمه گذاران را اساس کار خود قرار میدهند و براساس آن، جبران خسارت ها را به عهده می گیرند. اصل حسن نیت برای بیمه گران بسیار مهم و حیاتی است، زیرا در هنگام صدور بیمه نامه امکان ملاحظه و ارزیابی کیفیت خطری را که متوجه هریک از اموال است ندارند.
در حقوق مدنی ما، مسئله رعایت حسن نیت در اعمال و کردارهای حقوقی به طور ضمنی پذیرفته شده است ولی ضمانت اجرای آن متناسب با این اصل نیست، زیرا در قانون مدنی ایران، مواردی مانند تدليس، اکراه و غبن در معامله را موجب بطلان نمی داند. اما در قانون بیمه ایران، عدم صداقت و اظهارات خلاف واقع از روی سوءنیت و کتمان حقایق را موجب بطلان معامله و قرارداد بیمه می شمارد.
الف) اصل حسن نیت در رابطه با بیمه گذار: بیمه گذار موظف است که در هنگام عقد قرارداد بیمه و در جریان أن کلیه اطلاعاتی که در خصوص مورد بیمه دارد و مؤثر در تشدید خطر است، با کمال درستی و صداقت اظهار کند (اعم از این که بیمه گر این اطلاعات را خواسته باشد یا نخواسته باشد) به طوری که بیمه گر با بهره گیری از این اطلاعات بتواند اهمیت خطری را که مورد پوشش قرار می دهد تشخیص دهد.
ب) اصل حسن نیت در رابطه با بیمه گر: بیمه گر موظف است در سند بیمه (بیمه نامه) هر آنچه که نشان دهنده تعهدات اوست، چه از لحاظ کیفی و چه از لحاظ کمی به وضوح ذکر کند و مواردی را که به نحوی از انحاء در صورت بروز حادثه می تواند مؤثر در پرداخت خسارت باشد در بیمه نامه قید نماید به طوری که تعهدات بیمه گر از هر جهت برای بیمه گذار معین و مشخص باشد.
ج) اصل حسن نیت از لحاظ ضمانت اجرا: هر یک از طرفین عقد بیمه (بیمه گر – بیمه گذار) در صورت تخلف طرف دیگر می تواند عقد بیمه را باطل نماید. در مورد اصل حسن نیت در رابطه بیمه گذار باید گفت که على الأصول مورد قبول اكثر صاحب نظران این فن هست و اگر هم احيانا اختلافی باشد این اختلاف بسیار اندک و قابل اغماض بوده و تأثیری در برداشت کلی از آن ندارد. ولی آنچه که در مورد اصل حسن نیت در خصوص بیمه گر گفته شد، این چنین نیست و اختلافات اصولی بین نظرات اهل فن درباره آن وجود دارد به طوری که گروهی اعتبار اصل را در این قسمت منحصرا در اجرای صحیح مفاد و شرایط قرارداد (بیمه نامه) می دانند و بر این باورند که بیمه گر با انجام به موقع تعهداتش که در قبال بیمه گذار بر ذمه دارد آنچه مقصود و منظور اصل است به جا می آورد ولیکن برداشت در این مقاله از معنی و مفهوم اصل همان استنباطی است که تعاریف انجام شده به دست می دهد.حال آن قسمت از اصل حسن نیت را که مخاطب آن بیمه گذار است، همراه با ماده ۱ قانون بیمه مورد بررسی قرار میدهیم.
ماده ۱ قانون بیمه می گوید: «بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می کند در ازاء پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه گر و طرف تعهد را بیمه گذاره و وجهی که بیمه گذار به بیمه گر می پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه می شود موضوع بیمه می نامند.»
با این بیان قانونی از عقد بیمه عمل بیمه گری عبارت است از دریافت حق بیمه از بیمه گذاران و پرداخت خسارت به بیمه گذاران زیان دیده (در صورتی که زیان وارده در نتیجه بروز یا وقوع حادثه باشد).
به زبان ساده افرادی (که صنعت بیمه به آنها بیمه گذار نام داده است) مبالغی پول (حق بیمه) می پردازند تا از محل وجوه جمع آوری شده در صورتی که به هریک از این افراد در اثر بروز یا وقوع حادثه زیانی متوجه شود این زیان جبران شود.
با این تعریف، عمل بیمه گری را منطقا مباشرت در امر تعاونی می توان به شمار آورد و با این برداشت مسلما باید زیان وارده به هریک از افراد( در اثر بروز یا وقوع حادثه ) از وجوه جمع آوری شده که از طرف این افراد پرداخته شده است جبران گردد (یا به زبان بیمه گری خسارت باید از محل حق بیمه پرداخت شود).
بنابراین باید وجوه جمع آوری شده تکافوی جبران زیان احتمالی افراد در اثر بروز حادثه را بنماید پس الزاما رابطه ای باید بین حق بیمه و خسارت و حق بیمه و احتمال بروز حادثه موجود باشد. بدین معنا که نسبت احتمال وقوع حادثه و نسبت حق بیمه باید برابر باشند.
ماده ۱۲ و ۱۳ قانون بیمه برای درک هرچه بیشتر اصل حسن نیت، اهمیت زیادی دارند.
ماده ۱۲ قانون بیمه: هرگاه بیمه گذار عمدا از اظهار مطالبی خودداری کند یا عمدا اظهارات کاذب بنماید و مطالب اظهار نشده یا اظهارات کاذبه طوری باشد که موضوع خطر را تغییر داده یا از اهمیت آن در نظر بیمه گر بکاهد عقد بیمه باطل خواهد بود حتی اگرمراتب مذكور تأثیری در وقوع حادثه نداشته باشد.
ماده ۱۳ قانون بیمه: اگر خودداری از اظهار مطالبی با اظهارات خلاف واقع از روی عمد نباشد عقد بیمه باطل نمی شود در این صورت هرگاه مطالب اظهارنشده یا اظهار خلاف واقع قبل از وقوع حادثه معلوم شود بیمه گر حق دارد با اضافه حق بیمه را از بیمه گذار در صورت رضایت او دریافت داشته قرارداد را ابقاء کند و یا قرارداد بیمه را فسخ کند.
در صورتی که اظهار مطالب خلاف واقع، بعد از وقوع حادثه معلوم شود، خسارت به نسبت وجه بیمه پرداختی و وجهی که بایستی در صورت اظهار خطر به طور کامل و واقع پرداخته شود تقلیل خواهد یافت.
اولا، با توجه به مفاد ماده ۱۲ قانون بیمه که در آن بالصراحه عقد بیمه را در صورت اظهار خلاف واقع از روی عمد (عدم اجرای اصل حسن نیت) باطل دانسته در تأیید این نظر است که اعتبار أصل حسن نیست در انعقاد قرارداد بیمه است نه در اجرای آن.
ثانية، بنابر آنچه در قسمت آخر ماده ۱۳ قانون در رابطه با پرداخت خسارت به تناسب حق بیمه که در واقع همان طوری که قبلا اشاره کردیم حق بیمه نیز متناسب با شدت خطر است، این نتیجه حاصل می شود که اهمیت اصل حسن نیت از نظر قانونگذار به دلیل نقشی است که تشخیص اهمیت خطر برای بیمه گر دارد و آنچه در این ماده از قانون مقرر شده است همان نتیجه ای است که قبلا از اصل حسن نیت گرفته شد.

خسارت ناشی از توفان، جزو یکی از خطرات اضافی است که بیمه گران اکثر آن را همراه با بیمه آتش سوزی بیمه می نمایند. توفان تحت پوشش بیمه باید دارای خصوصیاتی باشد تا خسارت وارده جبران شود.
خصوصیات خطر مورد بیمه: خطری که مورد تعهد بیمه گر است عبارت است از خسارت ناشی از توفان که بستگی به تکرار و شدت توفان در محل مورد بیمه دارد. ممکن است شرایط عمومی مورد عمل بازار مبادرت به تعریف توفان کرده باشد. اگر شرایط عمومی بیمه توفان فاقد تعریف توفان باشد، بیمه گران، عرف و مقررات علوم هواشناسی را مبنای قضاوت تعهد خود قرار می دهند.
تعریف توفان از نقطه نظر هواشناسی: توفان عبارت است از نوع مخصوصی حرکت هوا با شدت معين. بنابراین طبق این تعریف، هر نوع حرکت هوا را نمی توان توفان نامید. در علم هواشناسی، حرکت باد بر حسب متر در ثانیه یا کیلومتر در ساعت اندازه گیری می شود. این اندازه گیری توسط دستگاه های هواشناسی انجام می گیرد. این دستگاه ها باید به تعداد لازم در نقاطی که از نظر فنی مناسب باشد نصب شوند. بنابر این تعیین دقیق حد متوسط حرکت باد بستگی به تعداد و مناطقی که این دستگاهها نصب می شوند دارد.
اطلاعاتی که از این مراکز دریافت می شود مورد استفاده بیمه گران این رشته قرار می گیرد تا بررسی شود آیا خسارات مورد ادعا را می توان خسارت ناشی از توفان تلقی کرد یا نه؟ با توجه به مراتب فوق در کشورهایی که فاقد ایستگاه هواشناسی به تعداد کافی باشند، نمی توان سرعت حرکت باد را دقیق تعیین کرده و لحظه ای را که سرعت به حداکثر رسیده است معین نمود برای این که باد دارای سرعت ثابتی نبوده و مرتب در نوسان است. فاصله زمانی که برای تعیین حد متوسط سرعت باد لازم است ده دقیقه می باشد. در این مدت سرعت باد چندین مرتبه به حداقل و حداکثر می رسد. حداکثر سرعت تقریبا 1/9 برابر حد متوسط حرکت باد در مدت ده دقیقه می باشد. براساس علم هواشناسی اگر سرعت باد از 66 کیلومتر در ساعت تجاوز نماید توفان محسوب می شود ولی چون در مدت ده دقیقه ممكن است که سرعت آن تا 1/9 برابر حد متوسط افزایش یابد، ممکن است بیمه گران سرعت کمتر از ۵۵ کیلومتر را نیز به عنوان توفان محسوب نمایند.
دامنه پوشش بیمه توفان: خسارات مورد تعهد بیمه گر، ناشی از توفان به سه گروه خسارات مستقیم، خسارات غير مستقيم و خسارات فرعی به شرح زیر تقسیم می شود:
1- خسارت مستقیم: شامل خسارات ناشی از افتادن درخت یا خراب شدن قسمتی از ساختمان یا اشیاء دیگر روی مورد بیمه یا روی ساختمانی است که اموال بیمه شده در آن قرار دارند.
خرابی و خسارات ناشی از باران، تگرگ و امواج دریا که هم در مواقع عادی و هم بعد از توفان، احتمال وقوعشان هست، به عنوان خسارات مستقیم ناشی از توفان تلقی نمی شوند.
۲- خسارات غير مستقیم: شامل جبران خساراتی است که به دنبال توفان وارد شده و غیرقابل اجتناب باشند وگرنه مشمول تعهد بیمه گر نخواهند بود. برای مثال در اثر توفان، شیشه شکسته می شود که خسارت مستقیم می باشد و در اثر نفوذ باران از محل شیشه شکسته شده، به اشیاء داخل ساختمان صدمه وارد می شوند که خسارت غیر مستقیم و غیرقابل اجتناب ناشی از توفان است.
خسارات فرعی شامل خسارات ناشی از خراب کردن و نقل مکانهای ضروری بعد از وقوع توفان و هم چنین مفقود شدن اشیاء پس از آن، جزو تعهدات بیمه گر است. بیمه گر، کلیه هزینه هایی را که بیمه گذار جهت جلوگیری و کاهش میزان خسارت متحمل می شود، اگر چه به نتیجه نیز نرسد می پردازد. .
۳- استثناهای بیمه توفان: این استثناها شامل خسارت های زیر می باشد:
– سقوط بهمن اگر چه ناشی از توفان باشد،
– خسارت ناشی از امواج دریا،
– خسارت ناشی از نفوذ برف و باران و تگرگ از در و پنجره یا سایر محفظه های باز،
– خسارت ناشی از زلزله و انرژی هسته ای، شامل تعهدات بیمه گر نمی باشد.

خطری است که در شرایط معمول و بر مبنای اصول و استانداردهای بیمه نامه قابل پوشش نیست ولی بیمه گر به علت این که مجموع معاملات بیمه ای وی با طرف معامله (نماینده بیمه و بیمه گذار) سودآور است آن را پوشش می دهد. برای مثال ممکن است بیمه گری، اموالی را که در شرایط معمول پوشش نمی دهد، به دلیل این که سایر معاملات بیمه ای وی با نماینده بیمه یا بیمه گذار سودآور بوده و سودهای حاصله، زیان احتمالی ناشی از این معامله را تعدیل می کند، پوشش دهد.

قراردادهای بیمه مانند هر قرارداد دیگری تابع اصول و ضوابط خاص خود است. از آنجا که رشته های بیمه ای تفاوت های زیادی با هم دارند، لذا هر یک از آنها به نوع خاصی از این اصول تبعیت می کنند. انواع مختلف بیمه های بازرگانی مانند بیمه های اموال (اشیا) و بیمه های اشخاص و بیمه های مسئولیت مدنی، به دلیل تنوع و تفاوت هایی که با هم دارند، از اصول و ضابطه های گوناگونی پیروی می کنند که برخی از این اصول در همه بیمه ها و بعضی دیگر خاص یک رشته یا شاخه ای معین از بیمه های بازرگانی است.
به طور کلی، اصل حسن نیت یا اظهار دقیق و درست ویژگی های خطر موضوع بیمه و اصل نفع بیمه ای در همه رشته ها و شاخه های بیمه ای حاکم و جاری است و ضمانت های اجرایی توانمندی دارد. اما « اصل غرامت» و «قاعده جانشینی» در بیمه های اموال (اشیا) حاکم است. در بیمه های مسئولیت مدنی، اصل غرامت جاری و حاکم است ولی اجرای «قاعده جانشینی» به علت سرشت بیمه های مسئولیت مدنی به طور اصولی بی مورد است. در بیمه های اشخاص به ویژه انواع بیمه های عمر و بیمه فوت و نقص عضو و از کار افتادگی بر اثر حوادث و بیماری، اجرای اصل غرامت و قاعده جانشینی مورد ندارد، بلکه «اصل اجتماع سرمایه و غرامت» قابل اجرا و اعمال است. زیرا ارزش انسان قابل تقویم و ارزیابی به پول نیست. به همین جهت بیمه شده عمر با صاحبان حقوق و استفاده کنندگان از مزایای بیمه عمر و بیمه خطر فوت و از کار افتادگی و نقص عضو در بیمه های حوادث و بیماری می توانند زبان های وارد به خود و سرمایه بیمه مورد تعهد بیمه گران را به طور مجموع طبق ضابطه های جاری و حاکم دریافت دارند.