بیمه تمام خطر نصب

بیمه تمام خطر نصب (EAR) یکی از رشته های بیمه مهندسی است که از تلفیق پوشش بیمه ای «مونتاژ» رایج در آلمان و بیمه تمام خطر مقاطعه کاران معمول در انگلیس پدید آمده است. هدف اصلی بیمه EAR ارائه تأمینی جامع و کافی در مقابل تمام خطرات موجود در نصب ماشین آلات و لوازم، هم چنین نصب هر نوع بنای اسکلت فلزی می باشد.

قبل از متداول شدن بیمه EAR، تأمین در مقابل خطرات اصلی که در خلال پروژه نصب بوجود می آیند، تنها از طریق انعقاد قراردادهای متعدد بیمه که خطرات ناشی از آتش سوزی، طوفان، سیل، مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث، دزدی ساده، سرقت با شکستن حرز و غیره را به طور جداگانه پوشش می دادند، امکان پذیر بود. ليكن، تأمین ارائه شده بوسیله این بیمه نامه ها کافی نبود، زیرا فاقد پوشش مناسب برای خطرات خاص پروژه های مهندسی بودند. علاوه بر این، بیمه نامه های مختلف غالبا با هم تداخل داشتند، به نحوی که در صورت بروز خسارت، بیمه گذار با مشکلات عدیده ای از قبیل بیمه مضاعف، مراحل مربوط به اصل قائم مقامی و غیره مواجه می گردید. بدیهی است که به دلایل مذکور، كل حق بیمه پرداختی برای یک پروژه نصب، بیش از حد لزوم بود.

پروژه های بزرگ از قبیل نصب پل های فلزی یا نصب تأسیسات کامل یک کارخانه آن چنان خطرات عدیده ای را برای پیمانکار و صاحب کار در بردارد که تنها راه ممکن و مقرون به صرفه تحمل چنین خطراتی خرید یک بیمه نامه تمام خطر نصب می باشد.

غالبا تأمین منابع مالی یک پروژه نصب، توسط بانک ها یا سایر مؤسسات مالی، مشروط به انعقاد چنین قرارداد بیمه ای می باشد، زیرا از این طریق تضمینی قطعی فراهم می گردد. به همین دلیل نیز در اکثر مناقصات عمومی مربوط به پروژه های دولتی وجود یک بیمه نامه تمام خطر نصب الزامی است.

بیمه گذار: قرارداد بیمه تمام خطر نصب، ممکن است توسط هر فردی که به واسطه انجام عملیات نصب یک پروژه، خطری را متقبل گردیده منعقد گردد، از جمله:

الف) سازندگان یا عرضه کنندگان ماشین آلات یا لوازم، به شرط آنکه عملیات نصب را انجام داده یا مسئول انجام آن باشند.

ب) شرکت هایی که مجری عملیات نصب میباشند.

ج) خریدار ماشین آلات و لوازم مورد نصب.

مورد بیمه: موضوع بیمه در بیمه نامه EAR، نصب و آزمایش کامل موارد زیر است:

الف) ماشین آلات، دستگاه ها و قطعات منفصله از قبیل توربین ها، ژنراتورها، دیگ های بخار، کمپرسورها، موتورهای درون سوز، موتورهای الکتریکی، ترانسفورماتورها، مبدل ها، کلیدهای اتوماتیک، ماشین افزار، پمپ ها، بالابرها، جرثقیل ها، تسمه ها و کابل های نقاله.

ب) دستگاه های چاپ، ماشین آلات کاغذسازی و نساجی، خطوط هوائی انتقال نیرو، خطوط لوله مخازن، پل های فلزی.

ج) تأسیسات کامل نیروی برق و کارخانجات تولیدی، در هر کجا که اقلام فوق الذکر مورد استفاده قرار می گیرند از قبیل: نیروگاه ها، کارخانجات فولادسازی و یا مواد شیمیایی، کوره ها، کارخانجات کاغذسازی و نساجی و غیره، به همین ترتیب کارخانجات تولید کننده دیگر انواع کالاهای مصرفی.

عملیات ساختمانی ضروری به منظور انجام پروژه مورد نصب را می توان تحت پوشش بیمه قرارداد، مشروط بر آنکه ماهیت پروژه قطعا مربوط به عملیات نصب باشد. بدین معنی که ارزش تأسیسات مورد نصب از ارزش عملیات ساختمانی بیشتر باشد.

علاوه بر موارد فوق، پوشش بیمه ای ممکن است موارد زیر را نیز شامل گردد:

الف) ماشین آلات، لوازم و تجهیزات موردنیاز جهت انجام عملیات نصب از قبیل: جرثقیل ها، دکل ها، وینچ ها، دستگاه های جوشکاری، کمپرسورها.

ب) اموال واقع شده در محل نصب که متعلق به بیمه گذار بوده یا تحت مراقبت یا در امانت و یا در اختیار وی می باشد.

ج) هزینه های مربوط به جمع آوری ضایعاتی که پس از وقوع خسارت به وجود می آیند.

د) هزینه های اضافی مربوط به اضافه کاری، کار در تعطیلات هفتگی و یا رسمی، همچنین هزینه های مربوط به حمل سریع و در موارد خاص حمل هوائی.

ه) مسئولیت حقوقی ناشی از خسارت های جانی و مالی وارد به اشخاص ثالث که به واسطه انجام عملیات نصب، در محدوده اجرای عملیات یا در نزدیکی آن به وقوع پیوسته باشد.

توجه شود که بیمه گر غرامت ادعا شده از جانب کارمندان و کارگران بیمه گذار را که در ارتباط با پروژه نصب می باشند جبران نخواهد کرد، زیرا در چنین مواردی بیمه کارگران یا بیمه حوادث به کار می رود.

پوشش بیمه ای: بیمه تمام خطر نصب پوشش بیمه ای گسترده ای را ارائه می کند. تقریبا هرگونه زیان یا خسارت ناگهانی و غیر قابل پیش بینی وارد به اموال بیمه شده واقع در محل نصب را در طول مدت بیمه، جبران می نماید.

معمولا بیمه گر در مورد از بین رفتن یا خسارت ناشی از علل زیر مسئول می باشد:

– آتش سوزی، صاعقه، انفجار، سقوط هواپیما ، هم چنین خسارات ناشی از کاربرد آب یا سایر اقداماتی که به منظور اطفاء حریق صورت می گیرد.

– سیل، طغیان آب، باران، برف، بهمن، امواج عظیم دریا در اثر آتشفشان.

– هر نوع طوفان.

– زمین لرزه، نشست زمین، لغزش زمین و صخره ها.

– دزدی ساده، سرقت با شکست حرز.

– خطاهایی که در هنگام نصب صورت پذیرد.

– سهل انگاری، عدم مهارت، عدم تجربه، اعمال توأم با سوءنیت.

– اتصال کوتاه، جرقه زدن، ولتاژ بیش از حد.

– فشار یا خلاء بیش از حد، از هم گسیختن در اثر نیروی گریز از مرکز.

– هر حادثه ناگهانی و غیر قابل پیش بینی دیگر از قبیل، از بین رفتن یا خسارت ناشی از ریزش آوار، عوامل خارجی، حمل و نقل اشیاء مورد نصب در محوطه نصب و غیره.

استثنائات: پوشش فراهم شده به وسیله بیمه تمام خطر نصب مشروط به برخی استثناها می باشد که عمدتا موارد زیر را شامل می گردند:

– از بین رفتن یا خسارت ناشی از اشتباه در طراحی، مصالح یا قطعات معیوب و یا اجرای ناصحیح کار؛ این گونه خسارتها ارتباطی با عملیات نصبی که بیمه تمام خطر نصب مناسب با آن طراحی شده، ندارند، بلکه در محدوده تضمین سازنده قرار می گیرند. با این وجود چنانچه سازنده ماشین آلات و لوازم مورد بیمه در عین حال مجری عملیات نصب نیز بوده و نامش نیز به عنوان بیمه گذار در بیمه نامه قید گردیده باشد، ممکن است در موارد معین، ریسک سازنده را در قبال پرداخت حق بیمه اضافی تحت پوشش قرار داد.

– زیان یا خسارت وارد به ماشین آلات و تجهیزات نصب به علت شکست مکانیکی یا الکتریکی و یا اختلال در کار آنها (یعنی خساراتی که ناشی از تأثیرات خارجی نبوده باشد). حال آنکه هرگونه زیان یا خسارت فیزیکی وارد به پروژه نصب در نتیجه علل فوق تحت پوشش بیمه قرار دارد.

 -از بین رفتن یا خسارت ناشی از عمل عمدی یا سهل انگاری عمدی بیمه گذار و یا نماینده وی.

– خسارت های غیر مستقیم از هر نوع و یا به هر صورت از قبیل جرائم قراردادی، خسارت های ناشی از تاخیر در انجام کار، عدم اجرای قرارداد، از دست دادن قرارداد.

– زیان یا خسارت ناشی از جنگ، عملیات شبه جنگی، اغتشاش، مصادره بنا به دستور هر مقام دولتی و غیره.

– زیان یاخسارت ناشی از اعتصاب و بلوا. خطرات اعتصاب و بلوا عموما از شمول تعهدات بیمه نامه مستثنی هستند، لکن در موارد خاص و مشروط به بررسی دقیق قبلی، امکان شمول این خطرات وجود دارد و معمول است که در مورد این خطرات میزان غرامت به طور جداگانه تعیین گردد.

– از بین رفتن یا خسارت ناشی از واکنش های هسته ای، تشعشعات هسته ای یا آلودگی های رادیواکتیو.

مدت بیمه: معمولا پوشش ارائه شده تحت بیمه تمام خطر نصب، بلافاصله پس از تخلیه اشیاء مورد بیمه در محل نصب شروع میشود و تا خاتمه کارهای نصب و عملیات آزمایشی ادامه می یابد. بنابراین در طی مدت بیمه فقدان یا خسارت واقع شده در خلال انبارداری، دوره نصب و آزمایش بهره برداری یا آزمایش بار مشمول بیمه می باشد. علاوه بر این، امکان تعمیم مدت بیمه به منظور تحت شمول قراردادن دوره نگهداری وجود دارد.

 مبلغ بیمه شده و حق بيمه: مبلغ بیمه شده عبارت است از ارزش ماشین آلات و لوازم مورد نصب بر اساس قرارداد فروش به انضمام هزینه حمل، حقوق و عوارض گمرکی و هزینه نصب. چنان چه در صورت بروز خسارت معلوم شود که مبلغ بیمه شده کمتر از مبلغی است که می باید بیمه می شد، بیمه گر قاعده نسبی را اعمال خواهد نمود، یعنی غرامت قابل پرداخت به میزان نسبت موجود بین مبلغ بیمه شده و مبلغی که می باید بیمه می شد، تقلیل خواهد یافت. بنابراین نه تنها توصیه می شود، بلکه در حقیقت الزامی است که بیمه گر را از هرگونه تغییری در مبلغ بیمه شده آگاه نمود.

در موارد زیر معمولا مبلغ بیمه شده به طور جداگانه تعیین می گردند:

الف) ماشین آلات و تجهیزات نصب با ارزش نو.

ب) اموال واقع در محل نصب که متعلق به بیمه گذار بوده و یا تحت مراقبت یا در امانت و یا در اختیار وی می باشد.

ج) پوشش های اضافی مانند هزینه های حمل هوائی.

د) مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث نیز مشروط به تعیین میزان غرامت به طور جداگانه برای هر حادثه یا مجموعه ای از حوادث که دارای منشاء واحد هستند می باشد.

در مورد خطرات فاجعه آمیز مانند زمین لرزه، سیل، طغیان آب و طوفان، احتمال تجمع خطر می باید به طور دقیق و خاص مورد توجه قرار گیرد، در ضمن برای این خطرات نیز میزان غرامت به طور جداگانه تعیین می گردد.

برای تعیین حق بیمه و نرخ گذاری در بیمه تمام خطر نصب، برخی جداول راهنما تهیه شده که در اکثر موارد یعنی مواردی که بتوان خطرات مشمول بیمه را خطراتی عادی تلقی نمود، به کار می رود. به هرحال تعیین نرخ های ثابت برای انواع مختلف پروژه های نصب یا ریسک های مختلف امکان پذیر نیست به این دلیل هر ریسکی می باید براساس ویژگی هایش نرخ گذاری شود. حداقل این که این امر در تمام موارد مربوط به پروژه های بزرگ که بیش از حد در معرض خطرند، می باید رعایت گردد.

از نقطه نظر مهندسی برای دستیابی به نرخ حق بیمه متناسب با خطر موردنظر، برای بیمه گر ضروری است که مختصات کاملی از قبیل مشخصات فنی پروژه مربوطه، ارزش قرارداد، قیمت اشیاء مورد نصب، نمودار مراحل تولید، نقشه پروژه، اطلاعات زمین شناسی، آب شناسی و هواشناسی مربوط به محل نصب، جدول زمان بندی شده تهیه و نصب اشیاء مورد بیمه، جزئیات مربوط به امکانات انبارداری اولیه، خدمات حفاظتی، وسایل اطفاء حریق، اطلاعاتی در مورد تجربه شرکت نصب کننده در اجرای پروژه های مشابه و غیره را به دست آورد.

ماشین آلات و تجهیزات نصب غالبا تحت فشارهای سخت و شدید، مورد استفاده قرار می گیرند و به طور منظم سرویس نمی شوند که این مطلب نیز در هنگام محاسبه نرخ حق بیمه می باید ملحوظ گردد.

افزایش دستمزدها و قیمت ها به دلیل تورم، موجب افزایش مداوم هزینه های اجرای طرح ها و هزینه تعمیرات می گردد، این امر به خصوص در مورد پروژه های طویل المدت نصب، مصداق پیدا می کند.

غرامت: درصورت بروز زیان یا خسارت، بیمه گر هزینه های لازم به منظور برگرداندن ماشین آلات یا لوازم خسارت دیده به وضعی که بلافاصله قبل از وقوع خسارت داشته اند را پرداخت خواهد نمود. مبلغ پرداختی هزینه های مربوط به پیاده کردن ماشین آلات، حمل و سوار نمودن مجدد آنها را نیز شامل می گردد(در صورت لزوم، هزینه استخدام متخصصین را نیز شامل می شود). ارزش قطعات و بخش هایی که هنوز قابل استفاده می باشند از مبلغ غرامت پرداختی کسر می شود. علاوه بر این بیمه گذار باید مبلغ معینی از هر خسارت، یعنی فرانشیز را شخصا به عهده بگیرد. در بعضی موارد اعطای پوشش بیمه در صورتی امکان پذیر است که فرانشیز مناسبی اعمال گردد. مثلا در مواردی که شناخت کافی نسبت به ریسک وجود ندارد یا خصوصا در مواردی که عملیات نصب پرخطر، مدنظر می باشد.

با ارائه مظنه های متعدد همراه با فرانشیزها و نرخ های مختلف حق بیمه، اولا بیمه گر قادر خواهد بود پوشش متناسب با شرایط ویژه هر ریسک را ارائه نماید، ثانيا بیمه گذار این امکان را خواهد داشت تا مبلغی را که می خواهد از هر خسارت به عهده بگیرد، انتخاب نماید.

پوشش بیمه ای در دوره نگهداری : چنانچه در قرارداد مربوط به پروژه نصبی که می باید بیمه شود، دوره نگهداری نیز پیش بینی شده باشد، می توان پوشش نگهداری برای دوره مزبور را تحت بیمه نامه به طرق زیر ارائه نمود:

الف) پوشش نگهداری ساده: تعهد بیمه گر در طی دوره نگهداری محدود است به زمان یا خسارت وارده توسط بیمه گذار، در خلال انجام عملیاتی که به منظور اجرای تعهدات مقرر تحت شرایط نگهداری قرارداد، ملزم به انجام آن بوده است.

ب) پوشش نگهداری گسترده : علاوه بر تأمین ارائه شده در فوق، این پوشش زیان یا خسارت وارده در خلال دوره نصب را نیز شامل می گردد.

ج) پوشش تضمین سازنده در دوره نگهداری : چنانچه بیمه گذار خود نیز سازنده ماشین آلات یا لوازمی که می باید بیمه شوند، بوده و در عین حال مجری عملیات نصب نیز باشد، علاوه بر پوشش های فوق الذکر می توان مسئولیت سازنده در خلال دوره تضمین را نیز به شرط تصریح در قرارداد فروش، تا میزان معینی مشمول بیمه نمود. در هر حال این نوع از پوشش معمولا بسیار پر خطر می باشد.

پیشگیری از خسارت : مانند سایر رشته های بیمه مهندسی، در بیمه EAR نیز پیشگیری از خسارت اهمیت زیادی یافته است. تجربه نشان داده است که بازدیدهای اولیه و توصیه های مناسب ایمنی، عامل مؤثری در کاهش تواتر خسارت و بهبود سابقه خسارتی می باشند. بنابراین پیشگیری از خسارت را باید به عنوان یک عامل ضروری در بیمه EAR مدنظر قرار داد. صرف نظر از جنبه صدور، توصیه ها و کمک بیمه گر در خصوص پیشگیری از خسارت می تواند خدمات ارزشمندی را در اختیار بیمه گذار قرار دهد.

بیمه تمام خطر رایانه

ضرورت تأمین پوشش بیمه ای رایانه به سال 1960 برمی گردد. در آن زمان قسمت اعظم تعداد معدود رایانه هایی که مورد استفاده قرار می گرفت در مقابل خطر آتش سوزی به عنوان مورد بیمه، بیمه ساختمان و محتویات می شد. تقاضا برای تأمین بیمه ای مناسب تر موجب شد که بیمه تمام خطر رایانه از طرف بیمه گران به بازار پیشنهاد شود. بیمه تمام خطر، یک نوع بیمه عملیاتی است که قابل تجدید سالیانه بوده و تأمین آن پس از نصب و راه اندازی شروع می گردد.

به هر حال از آنجا که رایانه یک حافظه مرکزی است و بسیار آسیب پذیر است و ارزش اطلاعات داخل رایانه بسیار بالا است، هیچ نوع پوشش دیگری که وسعت تأمین بیمه نامه تمام خطر را در این مورد داشته باشد وجود ندارد.

تجهیزات مورد بیمه: تمام تجهیزات می تواند در ارتباط با داده پردازی عملیات و ذخیره اطلاعات در رایانه موضوع بیمه قرار گیرد. رایانه نیز قابل بیمه است. اکثر پوشش های بیمه ای مورد تقاضا در سطح وسیع رایانه های متمرکز در اتاقهای رایانه و در محدوده کوچک تجهیزات غیر متمرکز را شامل می گردد.

 پوشش بیمه ای: بیمه تمام خطر رایانه، هرگونه خسارت و زیان ناشی از حوادث اتفاقی و غیرقابل پیش بینی ناشی از هر علت به جز مواردی که مشخصا در بیمه نامه استثنا شده و جبران می نماید. پوشش این بیمه نامه می تواند طی الحاقیه ها و بندهای متعدد استاندارد تهیه شده که انعطاف پذیرند، تغییر یا توسعه یابد و یا محدود شود.

بیمه گذار: رایانه یا خریده و یا اجاره میشود. بنابراین مالک و یا اجاره کننده رایانه (به موجب قرارداد اجاره) می تواند نسبت به تأمین پوشش بیمه ای اقدام نمایند. در مورد اجاره رایانه باید به دو نکته توجه داشت:

الف – اطمینان حاصل شود که اجاره کننده، هزینه های نگهداری و تعمیراتی را در بیمه نامه تمام خطر رایانه نگنجاند.

ب- صرف نظر از بیمه معتبر در جریان، هنوز اجاره کننده رایانه انگیزه لازم را دارد که برای خود، بیمه تمام خطر رایانه اخذ نماید.

بیمه نامه تمام خطر رایانه: بیمه نامه تمام خطر رایانه از موارد زیر تشکیل شده:

الف – شرایط عمومی: شرایط عمومی کم و بیش شامل کلیه مواردی است که در تمام بیمه نامه های مهندسی یکسان است یعنی این که به وظایف و الزامات کلی بیمه گذار اشاره دارد

استثناهای عمومی این بیمه نامه شامل ریسک های استثنا شده مثل مسئولیت های قانونی و خسارت ناشی از مواد رادیو اکتیویته است.

این بیمه نامه دارای جدولی است که خلاصه ای از اصطلاحات و شرایط قرارداد، شامل لیست تجهیزات بیمه شده و سرمایه مورد بیمه می باشد.

ب- شرایط خصوصی: شرایط خصوصی شامل خسارت مادی، اطلاعات، حافظه و هزینه های اضافی است.

بیمه تمام خطر

بیمه تمام خطر، وسیع ترین نوع پوشش بیمه ای را در بیمه اموال عرضه می دارد. این بیمه هرگونه خسارت اتفاقی و از جمله خسارت آتش سوزی را جبران می کند. برای بیمه نامه تمام خطر، شرایط استانداردی وجود ندارد. شرکت های بیمه از شرایط و انواع بیمه نامه های مختلفی استفاده می نمایند. استثنائات این بیمه نامه صرف نظر از استثنای خطر جنگ، شامل موارد زیر است:

– هر گونه خسارت ناشی از استفاده از موارد رادیواکتیویته و انرژی هسته ای.

– خسارت ناشی از برخورد امواج صوتی.

– شورش و اغتشاش و جنگ داخلی.

– زلزله و آتشفشان.

– خسارت ناشی از تأخیر به علت ضبط توسط گمرک یا سایر مراجع ذیصلاح.

– خسارت ناشی از استهلاک تدریجی و موش خوردگی و یا ضایعات وارده از حشرات موذی

– خسارت وارده بر چینی آلات و وسایل شیشه ای به استثنای آتش سوزی به خصوص لنز و سایر لوازم عینک سازی (این موارد تحت شرایط مخصوص با پرداخت حق بیمه متناسب با ریسک قابل بیمه شدن هستند).

– خسارت ناشی از نقص الکتریکی و شکست مکانیکی.

بیمه نامه شامل شرایطی همانند بیمه نامه دزدی نیز می باشد که به موجب این شرایط، بیمه گذار ملزم است که احتیاط های لازم را که هرکس جهت حفظ مال خود به عمل می آورد از اموال بیمه شده به عمل آورد. به طور کلی بیمه گذار باید برای هر یک از اقلام بیمه شده سرمایه معینی را تعیین نماید. بدین ترتیب اقلامی مانند جواهرات، شمش های طلا، نقره و فرآورده های پوستی باید طی لیستی همراه با سرمایه بیمه شده در اختیار بیمه گر قرار گیرد. سایر ابزار و لوازم متفرقه از جمله وسایل شخصی نیز با قید سرمایه بیمه شده برای هر مورد، قابل بیمه شدن می باشد. از نظر کلی، قاعدة نسبی در این بیمه نامه قابل اعمال است ولی اعمال آن بسیار مشکل است. برای اقلامی مثل جواهرات، فرآورده های پوستی گران قیمت، تابلوهای نقاشی و از این قبیل اشیاء، قیمت توافقی براساس نظر کارشناسان حرفه ای تعیین می شود و در صورت ورود خسارت کلی به هر یک از اقلام فوق الذکر بیمه گر مبلغ مورد توافق را پرداخت می نماید. اکثر بیمه گران برای اشیائی که به صورت جفت يا سری هستند، شرایطی را منظور می کنند که حداکثر تعهد بیمه گر در صورت ورود خسارت جزئی یا کلی به هر یک از سری ها یا جفتها محدود به مبلغ معینی است. صدور بیمه نامه تمام خطر برای وسایل و چمدان و پول همراه مسافر تا میزان معینی متداول است.

سرمایه بیمه شده برابر است با ارزش بار و وسایل همراه مسافر که براساس اظهارات بیمه گذار در فرم پیشنهاد بیمه مندرج است.

بیمه تضمین کیفیت ساختمان

بیمه تضمین کیفیت ساختمان یا بیمه نامه عیوب اساسی و پنهان ساختمان، بیمه ای است که برای حمایت از استفاده کنندگان و خریداران ساختمان ها که سرمایه هنگفتی را بابت خرید منزل هزینه می کنند طراحی و ارائه گردیده است. این بیمه نامه عیوب اساسی و پنهان ساختمان را در طی مدت قرارداد که حداکثر ۱۰ سال می باشد، تحت پوشش قرار می دهد.

این بیمه از طریق اعمال نظارت شرکت بیمه و توسط شرکت های بیمه فنی، امر کنترل ساخت و ساز انجام می شود و در نهایت گواهی بیمه صادر می شود. هزینه بیمه کیفیت ساختمان به علت این که بسیار ناچیز است، در افزایش قیمت مسکن تأثیری نخواهد داشت.

پوشش بیمه ای زمانی قطعی می شود که گواهی کنترل کیفیت برای مواد و مصالح ساختمانی صادر شود که بدین ترتیب در دو سال اول، کلیه عیوبی که در اثر نقص اجرا پدید می آیند و نیز عيوب غیر استاندارد تحت پوشش بیمه قرار می گیرند ضمن آنکه از سه تا ده سال سازه های جانبی تحت پوشش قرار می گیرند.

با صدور گواهی ساخت توسط بیمه گر، در حقیقت اسناسنامه کیفی برای ساختمان صادر شده است. بنابراین برگه کیفیت ساخت می تواند ملاک معامله قرار گیرد.

بر اساس توافقنامه وزارت مسکن، ۳۰٪ حق بیمه بیمه نامه های صادره پوشش عیوب اساسی و پنهان ساختمان، از محل ردیف مربوط به بیمه گر را تعهد کرده و متعهد به پرداخت آن به بیمه گر در قبال ارائه بیمه نامه های پوشش عیوب اساسی و پنهان ساختمان از طرف بیمه گر شده است.

بیمه تحصیلی فرزندان

این بیمه نامه از انواع بیمه نامه های عمر است که معمولا سرمایه ای را برای سن ورود به دانشگاه فرزند (معمولا ۱۸ سالگی) فراهم می آورد. می توان این بیمه نامه را به نحوی منعقد نمود که برای مقاطع فوق لیسانس و دکتری فرزند نیز سرمایه کافی انباشته گردد.

طبیعی است که هزینه تحصیلات عالیه سال به سال گرانتر شده و به دغدغه ای برای اولیاء تبدیل شده است. اگر اولیاء از سال های خردسالی کودکان خویش بخواهند آینده تحصیلی فرزندان خود را تأمین نمایند، بهترین راه، خرید بیمه نامه تحصیلی فرزندان است. مضافا این که در اثر فوت ناگهانی والدین، فرزندان ممکن است گرفتار مشکلات مالی شده و به هیچ وجه نتوانند برای ادامه تحصیل برنامه ریزی کنند، لذا برای رفع این نگرانی ها و به منظور تحقق آرزوهایشان، بیمه عمر تحصیلی فرزندان سرمایه لازم را برای با آرامش سپری نمودن مراحل حساس تحصیلی فراهم می نماید در زیر الگویی اجرایی برای بیمه تحصیلی فرزندان معرفی می شود:

چگونگی دریافت مزایای تحصیلی تضمین شده: – حداقل سن ورود بیمه شده (والد) به طرح، ۲۰ سال؛ – حداکثر سن ورود بیمه شده (والد) به طرح، ۵۰ سال؛ – حداقل سن ورودی ذی نفع (فرزند) به طرح، بدو تولد؛ – حداکثر سن ورود ذی نفع (فرزند) به طرح، ۱۸ سالگی؛ – چگونگی پرداخت حق بیمه: ماهانه، سالانه، شش ماه یک بار و یک جا۔ – سرمایه بیمه نامه: با توجه به حق بیمه پرداختی و زمان آن و براساس روابط ریاضیات مالی و اکچوئرال محاسبه خواهد شد.

مزایای بیمه نامه

1-در صورت فوت بیمه شده (والد) سرمایه بیمه به علاوه سود حاصل از سرمایه گذاری حق بیمه ها به صورت یکجا توسط شرکت به ذی نفع پرداخت می گردد.

۲- می توان ریسک های تصادف و از کارافتادگی را نیز تحت پوشش قرار داد.

۳- حق بیمه ها و سرمایه بیمه از مالیات معاف می باشند.

بیمه تجهیزات الکترونیک

پس از اختراع ترانزیستور در سال 1947 به تدریج انواع دستگاههای الکترونیکی ساخته و به بازار عرضه گردید. ليكن در دهه ۱۹۷۰ به دنبال ساخت کامپیوترهای شخصی و طیف گسترده استفاده از این وسایل در رشته های مختلف، نیاز استفاده کنندگان و صاحبان کامپیوترها و وسایل الکترونیکی به یک پوشش بیمه ای مخصوص با توجه به خصوصیات مشترک این قبیل دستگاه ها بیش از هر زمان دیگر محسوس گردید.

مهم ترین خصوصیات مشترک دستگاه های الکترونیکی که در تدوین بیمه نامه و تعرفه حق بیمه این دستگاه ها می بایستی مدنظر قرار گیرند به شرح زیر است:

الف) دستگاه های الکترونیک علی رغم ارزش بسیار زیاد، دارای ابعاد کوچکی می باشند، بنابراین در صورت بروز حادثه امکان خسارت کلی آنها بسیار زیاد است.

ب) اجزاء این قبیل دستگاه ها معمولا از مواد مخصوص و تحت شرایط ویژه ساخته می شود، بنابراین در صورت ورود خسارت، معمولا تعمیر آنها مقرون به صرفه نبوده، قسمت های خسارت دیده باید به طور کامل به وسیله متخصص تعویض شود.

ج) دستگاه های الکترونیکی در مقابل عوامل خارجی از قبیل بالا رفتن درجه حرارت، آتش سوزی، رطوبت، بخار، آلودگی، ارتعاش، صاعقه، نوسانات ولتاژ برق و خطاهای انسانی بسیار حساس و آسیب پذیر می باشند.

د) دستگاه های مذکور در مقابل عوامل داخلی از قبيل انفجار خود دستگاه، نقص مواد اولیه و پارگی یا شکست کمتر از ماشین آلات صنعتی در معرض خطر می باشند.

ه) سیستم های کامپیوتری باید در مکانهای مجهز به وسایل ایمنی و توسط پرسنل مجرب مورد بهره برداری قرار گیرند.

با توجه به خصوصیات مذکور پوشش استاندارد بیمه نامه وسایل الکترونیکی معمولا به صورت تمام خطرعرضه می گردد.

مورد بیمه: شرایط بیمه نامه های وسایل الکترونیکی عموما برای کلیه وسایل الکترونیکی که با ولتاژ پایین کار می کنند تنظیم گردیده است. این وسایل امروزه در رشته های مختلف صنعت، تجارت، پزشکی و ادارات مختلف مورداستفاده قرار می گیرند. برخی از انواع وسایل الکترونیکی که می توانند تحت پوشش بیمه نامه وسایل الکترونیکی بیمه شوند به شرح زیر است:

الف) کامپیوترها و قسمت های خارجی آنها، مانند صفحه کلید، چاپگر، واسطه ها، صفحه نمایش، قلم نوری و پلاتر. علاوه بر این تجهیزات اضافی مانند سیستم تهویه و ترانسفورماتور که برای بهره برداری مورد نیاز می باشند.

ب) واسطه ها مثل کارت های پانچ، نوارهای مغناطیسی و دیسک های نوری و غیره. توضیح این که برای موارد بند ب قسمت جداگانه ای در بیمه نامه پیش بینی شده است که در صورت درخواست بیمه گذار ممکن است تحت پوشش بیمه نامه قرار گیرند.

ج) تجهیزات پزشکی مثل تجهیزات دستگاه اشعه X، تجهیزات دندان پزشکی، تجهیزات آزمایشگاهی و تجهیزات الکترونیکی اتاق عمل.

د) دستگاه های الکترونیکی مخابراتی مثل تلفن خانه مرکزی، دستگاه تلکس، دستگاههای الکترونیکی مورداستفاده در ایستگاه های رادیو و تلویزیون، رادار، سیستم های ناوبری دریایی و هوایی

ه) تجهیزات الکترونیک اندازه گیری و آزمایش مثل میکروسکوپ ها.

و) وسایل الکترونیکی فیلم برداری مثل دوربین های ویدئو، دستگاه های ضبط صدا.

ز) ماشین های اداری مثل دستگاه فتوکپی، ریز کامپیوترها و کامپیوترهای شخصی

توضیح این که وسایل الکترونیکی کوچک که دارای قیمت پایین می باشند (مثل ماشین های حساب جیبی) تحت پوشش بیمه نامه قرار نمی گیرند. زیرا این قبیل وسایل علاوه بر این که به سرعت مستهلک و از ارزش آنها کاسته می شود، در معرض مستقیم خطرات دزدی و پرت شدن روی زمین نیز قرار دارند.

هم چنین قسمت هایی از دستگاه ها که در معرض فرسودگی و پارگی قرار دارند و موادی که تعویض مرتب آنها برای ادامه کار دستگاه لازم است (مثل لامپها، فيوزها و نوارها) نمی توانند جزء اقلام مورد بیمه باشند.

بیمه گذار: معمولا بیمه گذار، مالک تجهیزات الکترونیکی است. اما گاهی استفاده کنندگان از سیستم های کامپیوتری به جای خریداری سیستم، به اجاره آن اقدام می کنند. معمولا در قراردادهای اجاره حدود مسئولیت اجاره دهنده و اجاره کننده سیستم مشخص می شود و آنها می توانند با توجه به مسئولیت های پیش بینی شده در قرارداد اجاره، در مورد خرید بیمه نامه دستگاه الکترونیک اقدام نمایند.

پوشش بیمه ای: پوشش استاندارد بیمه نامه دستگاه های الکترونیک به صورت تمام خطر می باشد. بنابراین به جز خطراتی که  صراحتا در بیمه نامه مستثنی شده است، بیمه گر در مقابل سایر خطرات متعهد است.

الف) خطرات بيمه شده: خطرات بیمه شده را می توان به طور کلی به سه گروه خطاهای انسانی، عوامل خارجی و نقایص فنی تقسیم نمود. مهمترین خطرات بیمه شده به شرح زیر است:

١- خطرات آتش سوزی، صاعقه و انفجار: چنان چه بیمه گذار بیمه نامه جداگانه ای برای خطرات مذکور تهیه نموده باشد می توان با الصاق الحاقيه مخصوص و تخفیف حق بیمه خطرات فوق را از پوشش بیمه نامه ماشین آلات الکترونیک حذف نمود. لیکن بیمه گذار باید دقت نماید که بیمه نامه آتش سوزی تهیه شده، انواع خطر انفجار را تحت پوشش قرار دهد.

۲- خطرات سیل، طغیان آب و طوفان: در مناطقی که در معرض مستقیم خطرات مذکور قرار دارد ارائه پوشش خطرات فوق باید با دقت و بررسی کافی انجام گردد. در ضمن مکانهای نصب دستگاه ها می بایستی با توجه به سوابق بالاترین سطح آب در محل تعيين شده باشد.

٣- شکست در اثر عوامل الکتریکی و مکانیکی: در صورتی که خسارات مذکور در تعهد فروشنده یا تحت پوشش قرارداد نگهداری مورد بیمه باشند، بیمه گر تعهدی در جبران این قبیل خسارات ندارد.

4- سقوط هواپیما، دود، دوده، گازهای خورنده، گرد و خاک، آب، رطوبت، غارت، خسارات عمدی به وسیله کارکنان، ریزش زمین، سقوط بهمن، ریزش کوه.

ب) خطرات و خسارات خارج از تعهد بیمه گر: خطرات و خساراتی هستند که خارج از تعهد بیمه گر هستند ولی برخی از آنها را می توان به بیمه نامه اضافه کرد.

١- زلزله، آتشفشان و زلزله دریایی: با تکمیل پرسشنامه مخصوص به وسیله بیمه گذار، الصاق الحاقيه مربوط و پرداخت حق بیمه اضافی می توان خطرات فوق را به پوشش استاندارد بیمه نامه اضافه نمود. در ضمن با توجه به مکان جغرافیایی مورد بیمه بیمه گر حدی را در بیمه نامه برای جبران خسارات ناشی از خطرات مذکور تعیین می کند.

۲- گردباد: این خطر را نیز می توان مانند خطر زلزله و آتش فشان، به پوشش بیمه نامه اضافه نمود. ليكن در مناطقی که در معرض مستقیم این خطر قرار دارند قبل از قبول این ریسک بیمه گر باید ارزیابی دقیقی از خطر گردباد به عمل آورد.

٣- اعتصاب، بلوا و آشوب داخلی: خطرات مذکور را نیز می توان مثل خطرات زلزله و آتش فشان بیمه نمود.

– هزینه های اضافه کاری، کار در شب، کار در ایام تعطيل و حمل سریع: این هزینه ها را می توان با الصاق الحاقیه مربوطه، تحت پوشش قرار داد. این هزینه ها می بایستی در مورد تعمیرات ناشی از وقوع خسارت بیمه شده باشند. معمولا حق بيمه اضافی این هزینه ها ٪۱۰ حق بیمه پوشش استاندارد بیمه نامه است.

٥- هزینه حمل هوائی: این هزینه را نیز می توان مانند هزینه های اضافه کاری بیمه نمود. معمولا حداكثر تعهد بیمه گر در مورد هزینه حمل هوائی ۱٪ مبلغ بیمه پوشش اصلی بیمه نامه است. حق بیمه این پوشش ۱۰٪ حد تعیین شده برای هزینه حمل هوائی می باشد. فرانشيز مورد عمل ۲۰٪ هزینه حمل هوایی پرداختی است.

٦- دزدی: برخلاف خطرات دزدی با شکستن حرز و غارت، خسارات ناشی از دزدی ساده تحت پوشش بیمه نامه قرار ندارد. ليكن در صورت انجام اقدامات ایمنی به وسیله بیمه گذار، خسارات دزدی را می توان با الصاق الحاقیه مربوطه تحت پوشش قرار داد. نرخ حق بیمه خطر دزدی 5٪ نرخ بیمه نامه اصلی است. فرانشیز این پوشش ۲۵٪ مبلغ خسارت دزدی می باشد.

۷- کابل های زیرزمینی و سیم های هوائی: موارد مذکور را در صورتی که در ارتباط مستقیم با دستگاه های الکترونیکی باشند می توان تحت پوشش بیمه نامه قرار داد. مبلغ بیمه این قسمت باید به طور جداگانه در بیمه نامه مشخص شود. نرخ حق بیمه این پوشش اضافی حدود ۱۸ در هزار و فرانشیز آن ۱۰ در هزار مبلغ بیمه مربوطه است.

توضیح این که هزینه های مربوط به کندن زمین و بازسازی آن از شمول تعهدات بیمه گر خارج است. در ضمن دیرک های سیم های هوائی نمی توانند تحت پوشش بیمه نامه قرار گیرند.

۸- کارهای ساختمانی: چنانچه پیاده نمودن، تعمیر و سوار کردن دستگاه مستلزم انجام کارهای ساختمانی باشد، می توان با دریافت حق بیمه های معادل 5% مبلغ بیمه تعیین شده برای کارهای ساختمانی، آنها را تحت پوشش قرار داد، مشروط به این که کارهای ساختمانی مربوط به تعمیرات خسارت تحت پوشش بیمه نامه باشد.

۹- هزینه های داربست: چنانچه انجام تعمیرات مورد بیمه مستلزم استفاده از داربست باشد می توان این هزینه ها را تحت پوشش بیمه نامه قرار داد.

۱۰- خسارت لامپ ها: خسارت وارده به لامپ های  اشعه X و سایر لامپ ها را می توان با الصاق الحاقيه مربوطه بیمه نمود. در این مورد، تعهد بیمه گر محدود به ارزش واقعی لامپها در لحظه قبل از وقوع خسارت خواهد بود.

۱۱- خسارات وارده به فیلم های مورد استفاده در دستگاه اشعه X: با الصاق الحاقیه مخصوص می توان خسارات وارده به فیلم های مورد استفاده در دستگاه اشعه X را بیمه نمود.

خساراتی نیز وجود دارد که از شمول تعهدات بیمه گر خارج است مانند: خسارت ناشی از نقایص موجود در مورد بیمه در هنگام شروع بیمه که بیمه گذار از آنها مطلع بوده است، خسارات ناشی از قطع و کمبود خدمات عمومی مثل آب، برق و گاز، خسارات ناشی از اثرات کار دائم با دستگاه مثل پارگی، فرسودگی، سائیدگی، خوردگی، خرابی تدریجی در اثر شرایط جوی و هزینه تعمیرات که ناشی از کار دستگاه می باشد، هزینه های نگهداری مورد بیمه، خسارات در تعهد فروشنده، خسارت وارد به مورد اجاره که اجاره دهنده به موجب قانون، قرارداد اجاره و یا قرارداد نگهداری مسئول جبران آن می باشد. (در این مورد بیمه گذار اجاره کننده می باشد)، خسارات ناشی از مسئولیت و خسارات بعدی مثل عدم النفع، خسارت وارد به نوارها، فيوزها، مته ها، زنجیرها، قطعات الاستیکی، قطعات قابل تعویض (مثل سرمته)، قسمت های شیشه ای، سوخت، خسارات مربوط به زیبایی دستگاه مثل خط افتادن رنگ دستگاه، خسارات ناشی از جنگ، جنگ داخلی، یاغی گری، انقلاب، خراب کاری به وسیله افراد از طرف سازمان های سیاسی، آلودگی رادیواکتیو و واکنش های هسته ای و خسارات ناشی از عمل عمدی و تقصير بزرگ بیمه گذار و نمایندگان او.

مبلغ بیمه: نحوه تعیین مبلغ بیمه در مورد دستگاه های الکترونیکی برای هر بخش از بیمه نامه به شرح زیر است:

الف) مبلغ بیمه برای پوشش خسارات مادی: برای این بخش از بیمه نامه مبلغ بیمه معادل ارزش نو، تعیین می شود. در مبلغ بیمه می بایستی مبالغ کرایه حمل، حقوق و عوارض گمرکی، هزینه نصب و سایر هزینه هایی که برای جایگزینی مورد بیمه لازم است ملحوظ گردد. در ضمن بیمه گذار می بایستی در صورت افزایش سطح دستمزدها و قیمت مورد بیمه، مبلغ بیمه را تعدیل نماید. چنانچه در لحظه وقوع حادثه مبلغ بیمه کمتر از ارزش نو مورد بیمه باشد خسارت وارده براساس قاعده نسبی سرمایه پرداخت خواهد گردید.

ب) مبلغ بیمه واسطه ها: مبلغ بیمه واسطه ها معادل ارزش جایگزینی واسطه ها و هزینه ضبط مجدد اطلاعات به صورت تخمینی تعیین می شود، لذا بیمه این قسمت از بیمه نامه بر اساس اصول «اولین خسارت» انجام می شود. بنابراین قاعده نسبی سرمایه در این زمینه اعمال نمی گردد. لیکن بیمه گذار باید دقت نماید مبلغ بیمه این بخش از بیمه نامه، معادل حداکثر خسارت ممکن تعیین گردد.

ج) مبلغ بیمه هزینه های اضافی استفاده از سیستم جانشینی: مبلغ بیمه این بخش از بیمه نامه معادل هزینه های استفاده از سیستم جانشین E.D.P  برای یک سال تعیین می شود. در ضمن، هزینه های روزانه و هر ماه استفاده از سیستم جانشین نیز در بیمه نامه مشخص می گردد. در صورت درخواست بیمه گذار می توان هزینه های اضافی مربوط به برنامه ریزی و حمل و نقل واسطه ها و دیگر اقلام را (فقط برای یک بار) براساس روش «اولین خسارت» بیمه نمود.

ارزیابی ریسک و حق بيمه: جهت صدور بیمه نامه و تعیین نرخ حق بیمه بیمه گذار می بایستی ضمن تکمیل پرسشنامه مخصوص، ليست تفکیکی دستگاه های مورد بیمه را به بیمه گر ارائه نماید. فرم های پرسشنامه حاوی سؤالات لازم برای ارزیابی ریسک از جمله مشخصات محل مورد بیمه از نظر خطر زلزله، تجهیزات مبارزه با حریق و شرایط جوی است. در صورت بالا بودن مبلغ بیمه و با وجود خطرات خاص لازم است جهت ارزیابی دقیق ریسک محل مورد بیمه به وسیله کارشناسان بیمه گر بازدید شود. تعرفه های متداول حق بیمه معمولا برای دستگاه های الکترونیکی و واسطه ها که در معرض مستقیم خطر خاص نبوده و از سال ساخت آنها مدت زیادی سپری نشده باشد معمولا (۷ سال) تدوین گردیده است.

به منظور توازن ریسک در حد امکان می بایستی کلیه دستگاه های الکترونیکی قابل بیمه شدن که در محل قرار دارند، بیمه شوند.

نرخهای حق بیمه رایج براساس شرایط ذیل محاسبه می شوند:

– ساختمان محل نگهداری مورد بیمه از اسکلت فلزی، بتون مسلح یا آجری بوده و در معرض مستقیم خطر طغیان آب نباشد.

– نصب مورد بیمه در مکانهای بالاتر از سطح خیابان.

– استفاده از مورد بیمه به وسیله پرسنل مجرب.

– محل نگه داری مورد بیمه تا فاصله سی متری در معرض مستقیم خطرات آتش سوزی یا انفجار نباشد و خیابانهای اطراف آن فاقد ترافیک سنگین باشد.

– نصب کپسول های انیدرید کربنیک در محل مورد بیمه.

– عدم عبور کابل های سیستم تهویه از بالای دستگاه ها و عدم عبور لوله های آب از سقف یا دیوار محل نگهداری کامپیوتر.

در صورتی که مورد بیمه فاقد شرایط مذکور باشد بیمه گر می تواند یا از قبول ریسک خودداری کند یا نسبت به افزایش نرخ استاندارد حق بیمه و فرانشيز اقدام نماید.

فرانشيز: در این بیمه نامه، فرانشيزها عبارتند از:

الف) فرانشیز خسارات مادی: در مورد خسارات مادی فرانشیز معمولا به صورت ضریبی در هزار از مبلغ بیمه هریک از اقلام مورد بیمه می باشد. در ضمن مبلغ ثابتی نیز به عنوان حداقل فرانشیز ذکر می شود.

ب) فرانشیز واسطه ها: برای این بخش از بیمه نامه فرانشیز به صورت درصدی از مبلغ خسارت می باشد. در این جا هم مبلغ ثابتی به عنوان حداقل فرانشیز تعیین می گردد.

 ج) فرانشیز هزینه های اضافی کار با سیستم جانشین: فرانشیز این بخش از بیمه نامه به صورت زمانی تعیین می شود. معمولا در بیمه نامه قید میشود، هزینه های اضافی کار با سیستم جانشین برای دو روز به عهده بیمه گذار می باشد.

قرارداد نگه داری: معمولا برطبق شرایط بیمه نامه دستگاه های الکترونیکی، بیمه گذار موظف است همواره یک قرارداد برای نگه داری دستگاه های الکترونیکی مورد بیمه مطابق با توصیه های فروشنده داشته باشد. در ضمن هزینه های مصروفه برای نگهداری دستگاه قابل بیمه شدن نمی باشد. دلیل الزام بیمه گذار به داشتن قرارداد نگهداری این است که هزینه تعمیرات ناشی از کار کردن دستگاهها (بدون اثر عامل خارجی) جزو پرداخت های بیمه گر قرار نگیرند. زیرا این قبیل هزینه ها علاوه بر این که از نظر فنی قابل بیمه شدن نمی باشند در تعرفه حق بیمه نیز منظور نگردیده اند. در صورت نداشتن قرارداد نگه داری، بیمه گر فقط خساراتی را جبران می کند که ناشی از فقدان قرارداد مذکور نباشند و بیمه گذار موظف است ثابت نماید خسارات مورد ادعا ناشی از فقدان قرارداد نگهداری نمی باشند.

سیستم تهویه: چنانچه دستگاههای الکترونیکی دارای سیستم تهویه اختصاصی باشند می توان با الصاق الحاقیه مخصوص و اضافه نمودن ارزش سیستم تهویه به مبلغ بیمه، خسارات مادی وارد به سیستم تهویه و نیز خسارات وارد به دستگاه الکترونیکی، واسطه ها و هزینه اضافی کار با کامپیوتر جانشین را که در اثر از کار افتادن سیستم تهویه ایجاد شده است بیمه نمود. هم چنین در صورتی که به علت وقوع خسارات مادی تحت پوشش بیمه نامه سیستم تهویه متوقف شود هزینه های اضافی به کارگیری سیسم تهویه جانشینی نیز تحت پوشش بیمه نامه می باشد. در پوشش اضافی ذکر شده بیمه گذار موظف است سیستم تهویه را مطابق توصیه سازنده نصب و نگهداری نماید. سیستم های تهویه مرکزی ساختمان نمی توانند تحت بیمه نامه وسایل الکترونیک بیمه شود. برای بیمه این گونه سیستم ها می بایستی از بیمه نامه شکست ماشین آلات استفاده نمود. توضیح این که در صورت عدم احتساب ارزش سیستم تهویه در مبلغ بیمه، خسارات وارد به اداوات الکترونیکی که در اثر متوقف شدن سیستم تهویه حادث می شود، تحت پوشش بیمه نامه قرار ندارند.

انصراف از حق قائم مقامی (جانشینی) : در مواقعی که وسایل الکترونیکی با رضایت بیمه گذار به وسیله اشخاص ثالث مورداستفاده قرار می گیرند و این اشخاص مسبب ورود خسارت به مورد بیمه می باشند، بیمه گر بر طبق شرایط بیمه نامه می تواند پس از تسویه خسارت مبلغ پرداختی را از آنها مطالبه کند. در صورت درخواست بیمه گذار می توان با الصاق الحاقيه مخصوص و پرداخت حق بیمه اضافی، شرط مربوط به حق جانشینی بیمه گر را از شرایط بیمه نامه حذف نمود.

بیمه وجه اجاره: با الصاق الحاقیه مخصوص می توان وجه اجاره ای را که اجاره کننده سیستم  E.D.Pدر ایام وقفه در کار مورد بیمه به علت وقوع خسارت بیمه شده باید به اجاره دهنده بپردازد، بیمه نمود.

هم چنین جهت پوشش وجه اجاره از دست رفته اجاره دهنده نیز می توان از این الحاقیه استفاده کرد. در الحاقیه مذکور مبلغ ثابتی به عنوان خسارت پرداختی روزانه به بیمه گذار بابت وجه اجاره تعیین می شود.

بیمه تجاری چند خطره

بیمه نامه چند خطره، نمونه توسعه یافته ای از بیمه نامه یک جا اموال و حوادث تجاری می باشد. بیمه نامه یک جا، دو یا چند پوشش اصلی را به صورت یک بیمه نامه واحد در می آورد. عموما بيمه چند خطره تجاری، بیمه اموال و پوشش مسئولیت کارکرد اموال را با هم ترکیب می کند، ضمن آنکه هر ترکیبی از پوشش ها می تواند در یک بیمه نامه ی یکجا فراهم شود.

بیمه نامه چند خطره تجاری در سال ۱۹۸۵ در حالی به بازار امریکا عرضه شد که مانند همتای خود در پوشش های بیمه اموال و حوادث شخصی، یعنی بیمه نامه مالكين خانه با موفقیت روبرو گردید. بیمه نامه مالكين خانه، پوشش های بیمه در مقابل آتش سوزی و دزدی و آسیب خانه به همراه زیر مجموعه هایشان را با پوشش بیمه مسئولیت در برابر جراحت دیگران در یک بیمه نامه ارائه می نماید. در آن شرایط، بیمه نامه تجاری یک موفقیت چشم گیر بود. طبق آمار انجمن ملی نمایندگان بیمه در سال ۲۰۰۰، بیمه نامه چند خطره تجاری شش درصد، تمام حق بیمه های خالص دریافت شده اموال و حوادث را به خود اختصاص داد. این بیمه نامه در رتبه دوم فروش پوشش های تجاری و پس از پوشش غرامت کارگران قرار دارد.

بیمه نامه یک جا برای بیمه شونده دارای سه منفعت عمده می باشد: اول آنکه با خرید چندین پوشش از یک بیمه گر، بیمه گذار می تواند مطمئن شود که همه پوشش ها با یکدیگر هماهنگ هستند و بیمه گذار دیگر پول خود را با خرید پوشش هایی که ممکن است با هم اشتراک داشته باشند هدر نمی دهد و به خاطر خرید پوشش بیمه از بیمه گران مختلف در هنگام ادعای خسارت با مشکل مواجه نمی شود.

دوم آنکه برای بیمه گذار راحت تر است تا در هنگام انعقاد قرارداد بیمه نامه و یا در زمان ادعای خسارت، تنها با یک شرکت سر و کار داشته باشد.

سوم آنکه معمولا خرید بیمه نامه یک جا به علت وجود تخفیف نسبت به خرید هر یک از پوشش ها به طور جداگانه، مقرون به صرفه تر است. علت این تخفیف که از سوی بیمه گر ارائه می شود آن است که تجربه نشان داده است خریدار بیمه چند خطره، حق بیمه خالص کمتری نسبت به خریدار بیمه نامه تک خطره پرداخت می کند؛ این تخفیف می تواند حداکثر تا 40 درصد یک رشته بیمه ای باشد.

تخفیف هم چنین می تواند حاصل هزینه های پایین تر صدور بیمه نامه نیز باشد، زیرا به جای آنکه لازم باشد بیمه گر چندین فقره از اسناد تجاری را ثبت کند، ثبت تنها یک سند تجاری کافی است.

روش نرخ گذاری بیمه های تجاری چند خطره: عموما تخفیفی که از طریق تعریف یک بسته به بیمه شونده منتقل می شود به عنوان بیمه نامه یک جا از آن یاد میشود. در عموم برنامه های نرخ دهی،بیمه نامه ی یک جا یک عامل تخفیف است. به عنوان مثال بیمه نامه یک جای ۷۵٪ یعنی که پوشش، دارای ۲۵٪ تخفیف می باشد.

معمولا بیمه نامه چند خطره تجاری شامل دو بیمه نامه یک جا است، یکی برای خطرات اموال و دیگری برای مسئولیت های عمومی بیمه گذار به منظور دریافت تخفیف باید هر دو پوشش را خریداری نماید. بیمه نامه یک جا تنها یکی از چندین ترکیب مربوط به حق بیمه ها است که به منظور تعدیل شرایط بیمه نامه یا تعدیل نرخ به کار می رود و برخلاف سایر ترکیب ها ، تعديلات نرخ بیمه نامه یک جا تبعیض آمیز نبوده و همه بیمه گذارانی که بیمه نامه ی یکجا را خریداری می نمایند از تخفیف بهره مند می شوند.

در ایالات متحده اداره خدمات بیمه ISO  هرساله بیمه های اموال و مسئولیت های عمومی را که در هر ایالت صادر شده بررسی نموده و سهم بیمه نامه یک جای هر یک را محاسبه می نماید. بیمه نامه های یک جا بسته به نحوه صدور بیمه نامه، متنوع می گردد. به عنوان مثال در هتل ها و مسافرخانه ها، آپارتمانها، ادارات، مراکز تجاری، مؤسسات، مراکز خدماتی، مراکز صنعتی و فرآوری و پیمانکاران از بیمه نامه های مجزا برخوردارند. اداره خدمات بیمه، در هر ایالت 16 عدد بیمه نامه ی یک جا در نظر می گیرد، که ۸ نوع بیمه نامه ارائه دهنده پوشش اموال و ۸ نوع بیمه نامه دیگر پوش دهنده بیمه مسئولیت می باشد. استفاده از بیمه نامه یک جا در قیمت گذاری در مورد بیمه نامه چند خطره تجاری متفاوت از بیمه نامه هایی مانند بیمه نامه مالکین خانه که در آن فقط یک حق بیمه برای تمام بیمه نامه ها مطالبه می شود، میباشد.

برای آن نوع از بیمه نامه ها حق بیمه به سادگی قابل تفکیک به پوشش های متفاوت نیست. استفاده از بیمه نامه ی یک جا امکان انعطاف پذیری بیشتری برای تناسب انواع پوشش های بیمه ای با بیمه گذار را می دهد که این خود موضوعی حیاتی در بیمه های تجاری است.

نرخ گذاری: استفاده از بیمه نامه یک جا به آکچوئر اجازه می دهد تا اطلاعات بیمه نامه تک رشته ای و بیمه نامه چندرشته ای را ترکیب نموده و یک نرخ ترکیبی را ارائه دهد. به منظور تعیین حق بیمه و انجام محاسبه مربوطه بایستی بتوان ارتباط بین داده های گذشته و دوره ی پیش بینی را برقرار نمود. این کار از یک عامل تراز صورت می گیرد. عمل تراز همه بیمه های صادره را به صورت بیمه نامه تک رشته ای در می آورد. در این صورت، یک نرخ کلی تغییرات برای بیمه نامه یک جا به دست می آید و از طرف دیگر با تحلیل نسبتها، نرخ تغییرات بین بیمه نامه تک رشته ای و بیمه نامه یک جا تقسیم می گردد. اداره خدمات بیمه ای نتیجه مطالعات بیمه نامه یک جای خود را برای هر نوع از بیمه نامه در یک سطح پوشش، مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد. اداره خدمات بیمه ای این سطح از تعديلات را، عوامل ضمنی تعدیل بیمه نامه یک جا می داند، به عنوان مثال آپارتمان، یک بیمه نامه اموال واحد دارد که این بیمه نامه واحد، متوسط نرخهای به دست آمده از پوشش های بیمه ای مجزا است که با جمع نمودن خسارت های احتمالی به صورت میانگین محاسبه می شود.

بیمه پذیری

ریسکی قابل بیمه شدن است که بتوان آن را از فردی به فرد دیگر بر اساس قیمتی که مبادله دو جان را سودآور می کند منتقل کرد. امکان انتقال ریسک یکی از اصول بنیادین در اقتصاد نوین است. از آنجا که مشارکت در ریسک از طریق قانون اعداد بزرگ و متنوع سازی ریسک موجب تعدیل ریسک می شود، لذا به نفع مصرف کنندگان ریسک گریز است. علاوه بر آن، انتقال ریسک برای کارآفرینی نیز بسیار ضروری است. بدون انتقال ریسک کسی نمی تواند ریسک ساختن آسمان خراش ها، هواپیماها و هم چنین سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و یا حتی رانندگی با یک اتومبیل را تحمل کند. به طور سنتی، انتقال ریسک توسط نهادهای اجتماعی مانند خانواده و اجتماعات کوچک انجام می شد. قراردادهای خصوصی معمولا دارای ساز و کار تقسیم ریسک هستند. نمونه بارز آن قراردادهای با مسئولیت محدود می باشد. قراردادهای بلندمدت کارگران و قراردادهای اعتباری با نرخ ثابت، نمونه های دیگری از سازوکار انتقال ریسک هستند. سهام و اوراق قرضه نیز شکل قابل معامله انتقال ریسک هستند. ولی قرارداد بیمه قراردادی است که در آن انتقال ریسک اساس و بنیان مبادله را تشکیل می دهد.

به طور کلی، ریسکی قابل بیمه شدن است که لااقل سه ویژگی زیر را داشته باشد: ۱- فاجعه آمیز نباشد ۲- متوسط خسارت احتمالی قابل اندازه گیری باشد و 3-نرخ خسارت قابل پیش بینی باشد.

تخصيص رقابتی ریسک ویژگی های زیادی دارد. به طور خاص، کلیه ریسک های تنوع پذیر در اقتصاد از طریق روش های تقسیم متقابل ریسک، تعدیل می شوند. همه ريسک ها در بازارهای مالی و بیمه ای، تجمیع می گردند.

مدل کلاسیک ریسک، پیش بینی می کند که کلیه ریسکهای تنوع پذیر به طور کامل بیمه می شوند و ریسک های سیستماتیک با در نظر گرفتن درجه ریسک گریزی افراد، به آنها تخصیص داده می شود. در بازار رقابتی، قابلیت بیمه شدن ریسک مشروط به آن است که متحمل کننده آغازین ریسک می تواند حق بیمه ای را بپردازد که بیمه گر را در شرایط بهتری قرار دهد. اگر ریسک بیمه شده را بتوان در سبد دارایی سهامداران شرکت بیمه متنوع نمود، شرکت بیمه با فروش قراردادهای بیمه ای با حق بیمه ای که بیشتر از ارزش آکچوئری بیمه نامه باشد، می تواند سهام داران خود را در شرایط بهتری قرار دهد. اگر متحمل کننده اولیه ریسک، ریسک گریز باشد حاضر است ارزش آکچوئری بیمه نامه را به علاوه حق بيمه ریسک برای انتقال ریسک بپردازد. بنابراین قرارداد بیمه برای طرفین آن سودآور خواهد شد و ارزش افزوده این مبادله برابر با حق بیمه ريسک بیمه گذار است. پیش بینی های مدل بیمه کلاسیک با مشاهدات اتفاقی کاملا در تضاد است. به معنای دیگر اغلب ریسک های مربوط به سرمایه انسانی مانند بیکاری بلندمدت و نوسانات درآمدی نیروی انسانی قابل بیمه شدن نیستند. بسیاری از ریسک های زیست محیطی، ریسک های فاجعه آمیز و ریسک های تکنولوژی غالبا تحت پوشش قرارداد بیمه قرار نمی گیرند. هم چنین ریسک ناشی از تروریسم برای بیمه شدن بسیار دشوار است. بنابراین سؤال این است که چرا این گونه ریسکها توسط بازارهای بیمه، قابلیت بیمه شدن ندارند؟ در ادامه به رویکردهای اقتصادی متفاوتی می پردازیم که بیان کننده علت شکست بازارهای بیمه در ارائه پوشش بیمه ای کامل برای کلیه ریسک ها می باشند.

ساده ترین توضیح آن است که سهامداران می توانند ریسک های انفرادی را در سبد دارایی شان متنوع سازند. مصداق آن در ریسک های فاجعه آمیز با ریسک های انفرادی است که همبستگی مثبت با ریسک سیستماتیک اقتصاد دارند. در این شرایط، بیمه گر تنها زمانی پوشش ریسک را قبول می کند که بیمه گذار میزان بیشتری از ارزش آکچوئری بیمه نامه را به عنوان حق بیمه بپردازد. در این حالت، مصرف کنندگانی که ریسک گریزی کمتری دارند، پرداخت حق بیمه را قبول نمی کنند. علاوه بر آن کلیه مصرف کنندگان ریسک گریزی که به دنبال بهینه سازی مطلوبیت انتظاریشان هستند خرید بیمه جزئی را مناسب ترمی یابند. ناکارآمدی بازارهای مالی نیز بیان کننده آن است که چرا بعضی ریسک های تنوع پذیر قابل بیمه شدن نیستند. تنوع بخش بین المللی ناقص سبدهای دارایی فردی، دلالت بر آن دارد که سهام داران باید با حق بیمه ریسک مثبت، پاداش داده شوند تا ریسک هایی را قبول کنند که با تنوع بخشی بین المللی، به طور کامل حذف می شدند. شرکت های بیمه اتکایی جهانی در حل این مشکل می توانند مفید باشند.

وجود هزینه های معاملاتی در بازارهای بیمه نیز دلیل دیگری برای آن است که چرا ریسکهای انفرادی به طور کامل به بیمه گران انتقال نمی یابند و نباید انتقال یابند. بیمه گران دولتی و خصوصی باید هزینه های اداری مرتبط با نظارت بر بیمه های انفرادی را پوشش دهند. بسیاری از این هزینه ها ناشی از ملاحظات اطلاعاتی می باشد. بیمه گران باید خساراتی را بازرسی و ارزیابی کنند که گاهی ارزیابی آنها بسیار دشوار است. آنها باید میل و گرایش بیمه گذاران به جلوگیری از رخداد ریسک را کنترل کنند. آنها باید با انجام اقداماتی که هزینه بر است مشتریان خود را تحت نظارت قرار داده و غربال کنند. به طور معمول حدود ٪۳۰ به عنوان عامل سربار در نظر گرفته می شود. موسین (۱۹۹۸) در بررسی هایش نشان داده است هنگامی که بیمه نامه ها با اصول آکچوئری ارزش گذاری نشده باشند، خرید پوشش کامل به هیچ وجه بهينه نخواهد بود. ارو (۱۹۹۵) نشان داد که شکل بهینه نگهداری ریسک استفاده از کاستنی است. دریزی (۱۹۸۱) نیز سطح بهینه کاستنی در بیمه را برآورد نمود که تابعی نزولی از ریسک گریزی است.

با توسعه نظریه جدید مدرن اقتصادی از دهه ۱۹۷۰، از بازارهای بیمه به عنوان مثال بارز عدم کارایی یاد می شود که ناشی از اطلاعات نامتقارن است. برای مثال تصور کنید بیمه گذاران متفاوت ریسک های متفاوتی دارند، ولی بیمه گران نمی توانند به طور مستقیم از ظاهر بیمه گذاران، به تفاوت ریسکهای آنها پی ببرند. این امر منجر به مشکل انتخاب نامساعد میشود که اولین بار توسط رانچایلد و استیگلیتز بیان شد.

انتخاب نامساعد بدان معناست که اگر شرکت های بیمه نرخ حق بیمه را بر اساس میانگین توزیع احتمالات تعیین کنند، افراد کم ریسک نرخ حق بیمه ها را در مقایسه با احتمال وقوع خسارت، بسیار بالا می یابند و ترجیح می دهند که بیمه نامه نخرند. بیمه گران این واکنش را پیش بینی می کنند و نرخ حق بیمه را افزایش می دهند تا از عهده افراد باقیمانده که پر ریسک هستند، برآیند. به عنوان مثال پایین بودن خرید بیمه عمر توسط افراد خانه دار، علی رغم شدت ریسک فوت، به همین خاطر است. مردم اطلاعات شخصی درباره وضعیت سلامتی خود دارند که برای شرکت های بیمه قابل مشاهده نیست، لذا افرادی که امید به زندگی آنها پایین است اقدام به خرید بیمه عمر می کنند. مشکل انتخاب نامساعد برای ریسک های بیکاری و سلامتی در بسیاری از کشورهای توسعه یافته از طریق اعمال بیمه های اجباری مرتفع گردیده است.

جامعه آماری از لحاظ ریسک می تواند ناهمگن باشد، نه تنها به دلیل این که افراد متفاوت با ریسک های متفاوت مواجه اند، بلکه آنها تلاش (شامل انرژی، ثروت و زمان) متفاوتی را صرف جلوگیری از ریسک می کنند. به طور خاص، معلوم شده است هنگامی که رابطه بین نرخ حق بیمه و سرمایه گذاری برای جلوگیری از ریسک، ضعیف باشد افرادی که بیشتر تحت پوشش بیمه قراردارند سرمایه گذاری کمتری برای جلوگیری از ریسک انجام می دهند. این شرایط هنگامی رخ می دهد که بیمه گران نمی توانند میزان سرمایه گذاری بیمه گذار را برای جلوگیری از ریسک مشاهده کنند. به این حالت مخاطرات اخلاقی می گویند. کاهش پیش گیری منجر به افزایش تعداد خسارتها می شود و باعث می گردد تا بیمه گران حق بیمه خود را افزایش دهند. لذا پوشش بیمه ای کامل برای افراد، بهینه نخواهد بود و در نهایت، هیچ بیمه ای وجود نخواهد داشت. به همین خاطر است که نمی توان ارتقاء شغلی، عدم موفقیت در مدرسه و دانشگاه، فقدان تقاضا برای یک محصول جدید با طلاق را بیمه کرد. علاوه بر آن، مشکلات مربوط به ریسک بیکاری، ریسک های محیطی و تکنولوژیکی نیز به همین خاطر است.

مخاطرات اخلاقی جدا از وقوع حادثه مربوط به ریسک ادعای فریب کارانه خسارت است که در آن بیمه گر نمی تواند به راحتی میزان خسارت وارده به بیمه گذار را مشاهده کند. برای آنکه بیمه گذاران خسارات وارده را به طور صحیح اعلام نمایند، شرکت های بیمه مجبورند خسارات بیشتری را مورد بازرسی قرار دهند. این موجب افزودن هزینه های دیگری به قرارداد بیمه می شود. اگر هزینه های ارزیابی خسارت بسیار زیاد باشد یا تعداد دفعات لازم ارزیابی برای افزایش انگیزه بیمه گذار جهت آشکارسازی حقایق بسیار زیاد باشد به نفع مصرف کنندگان است که ریسک موردنظر را بیمه نکنند (رک: تقلب در بیمه).

ریسک های بلندمدت نیز برای بیمه شدن دشوارند بیمه سلامتی مثالی است که در آن مصرف کنندگان باید ریسک سلامتی خود را به صورت سالانه بیمه کنند. اگر ریسک سلامتی آنها در طول سال تغییر کرده باشد پوشش بیمه را در سالهای آتی با حق بیمه بیشتری خواهند داشت. اگر هیچ گونه قرارداد بیمه بلند مدت وجود نداشته باشد مصرف کنندگان با ریسکی به نام ریسک حق بیمه مواجه می شوند که عبارت است از ریسک دادن حق بیمه بیشتر در آینده به علت نامساعد شدن علائم سلامتی فرد بیمه گذار.

هم چنین هنگامی که توزیع احتمال عینی برای ریسک وجود ندارد بیمه گری آن با مشکل مواجه می شود. این مشکل می تواند به علت عدم وجود داده های تاریخی باشد. علاوه بر آن، ابهام در احتمالات ممکن است به علت تغییرات شدید در شرایط باشد. به عنوان مثال قوانین مربوط به تعهدات آتی محیط زیست کاملا تابعی از سیاست های محیطی اند. در نظریه تصميم، همواره بحث می شود که چگونه بیمه گذاران و بیمه گران در چنین محیط مبهمی اقدام به تصمیم گیری می کنند. مدافعین تئوری سنتی ادعا دارند که این ابهام هیچ گونه مشکلی برای تصمیم گیری پدید نمی آورد و فرض می کنند که مردم به گونه ای رفتار می کنند که گویی هیچ گونه عدم اطمینان در احتمالات وجود ندارد.برای مثال این بدان معناست که بیمه گران بهترین توزیع و احتمال خسارت را برای قیمت گذاری ریسک استفاده می کنند. نظریه جدیدتری توسط گیلیون و شمایدلر (1989) ارائه شد که فرض می کند مردم ابهام گریزاند. در این نظریه، بیمه گرانی که با توزیع های ممکن خسارت ها مواجه اند توزیعی را انتخاب می کنند که لااقل سازگاری قابل قبول را برای قیمت گذاری ریسکشان داشته باشند. این ابهامات، حق بیمه مورد نیاز شرکت بیمه برای پوشش ریسک را افزایش می دهد و بیان کننده آن است که چرا بسیاری از ریسک های مبهم (غذاهای اصلاح شده ژنتیکی و گرم شدن کره زمین و زلزله) به طور کارآمد بیمه نمی شوند. مطالعات زیادی برای برآورد درجه ابهام گریزی بیمه گران انجام شده است. این مطالعات نشان میدهد که بسیاری از بیمه گران درجه بالایی از ابهام گریزی را بروز داده اند.

در پایان، فقدان اطلاعات لازم در مورد ریسک موردنظر موجب می شود تا بیمه گذاران و بیمه گران نظرات متفاوتی درباره شدت ریسک داشته باشند. اگر بیمه گران بدبین تر از مردم باشند هیچ گونه سازوکاری که برای طرفین قرارداد، سودآور باشد به وجود نخواهد آمد، حتی اگر افراد بسیار ریسک گریز باشند و بیمه گران قادر باشند تا ریسک افراد را متنوع سازند.

مطالب مربوط به بیمه بیش از حد را حتما مطالعه کنید.